Shloka 17
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
येनयेन स्पृशेत्तोयं लाङ्गूलादिभिरङ्गशः / सर्वं तदक्षयं तस्य पितॄणां नात्र संशयः
Transliteration
yenayena spṛśettoyaṃ lāṅgūlādibhiraṅgaśaḥ / sarvaṃ tadakṣayaṃ tasya pitṝṇāṃ nātra saṃśayaḥ
Translation
وہ دُم وغیرہ اعضا سے جس جس پانی کو چھوتا ہے، وہ سب اس کے پِتروں کے لیے اَکشیہ (لازوال) ہے؛ اس میں کوئی شک نہیں۔
Word by Word
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धे (relative)
येनby whichever (part)
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः (repetition for distributive sense)
स्पृशेत्may/should touch
स्पृशेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तोयम्water
तोयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
लाङ्गूल-आदिभिःwith the tail and other (parts)
लाङ्गूल-आदिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootलाङ्गूल (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुषः (लाङ्गूलं आदिः यस्य/लाङ्गूलादि = tail etc.)
अङ्गशःlimb-wise/part by part
अङ्गशः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअङ्गशस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकारवाचक (distributive: limb by limb)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देश (demonstrative)
अक्षयम्inexhaustible
अक्षयम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
तस्यof him/of that (donor)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
नnot/no
न:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन