Shloka 3
Nakṣatra-Śrāddha Phala-Vidhi
Results of Śrāddha by Asterism
Devanagari script
अपत्यकामो रोहिण्यां सौम्ये तेजस्विना भवेत् / प्रायशः क्रूरकर्माणि आर्द्रायां श्राद्धमाचरन्
Transliteration
apatyakāmo rohiṇyāṃ saumye tejasvinā bhavet / prāyaśaḥ krūrakarmāṇi ārdrāyāṃ śrāddhamācaran
Translation
اولاد کا خواہش مند اگر روہِنی میں شرادھ کرے تو وہ نرم خو اور نورانی ہوتا ہے۔ مگر آردرا میں شرادھ کرنے والا عموماً سخت و درشت اعمال کی طرف مائل ہو جاتا ہے۔
Word by Word
अपत्यकामःdesiring offspring
अपत्यकामः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapatya-kāma (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: अपत्यस्य कामः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (कर्ता-विशेषण)
रोहिण्याम्in (the nakṣatra) Rohiṇī
रोहिण्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; नक्षत्रनाम
सौम्येin Saumya (Mṛgaśīrṣa)
सौम्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; नक्षत्रनाम (Saumya = Mṛgaśīrṣa)
तेजस्विनाwith brilliance, as radiant
तेजस्विना:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeAdjective
Roottejasvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/हेतु-भावे ‘तेजस्वित्वेन’
भवेत्would become
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रायशःgenerally, for the most part
प्रायशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāyaśas (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): ‘प्रायः/बहुधा’
क्रूरकर्माणिcruel deeds
क्रूरकर्माणि:
Karma (कर्म) (implied result/acts)
TypeNoun
Rootkrūra-karman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: क्रूरं कर्म; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
आर्द्रायाम्in Ārdrā
आर्द्रायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootārdrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; नक्षत्रनाम
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म) (of ‘आचरन्’)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आचरन्performing
आचरन्:
Karta (कर्ता) (implicit ‘सः/नरः’)
TypeVerb
Rootā-car (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय, present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘आचरन्’ = ‘कुर्वन्’