Shloka 7
Aṣṭakā-Śrāddha Vidhi and Dāna-Praśaṃsā
Observances in the Dark Fortnight and Praise of Giving
Devanagari script
सर्वेषु पुरुषा यान्ति निपातमिव धेनवः / मासांते प्रतिगच्छेयुरष्टकासु ह्यपूजिताः
Transliteration
sarveṣu puruṣā yānti nipātamiva dhenavaḥ / māsāṃte pratigaccheyuraṣṭakāsu hyapūjitāḥ
Translation
سب لوگ گایوں کی طرح گر کر زوال کی طرف جاتے ہیں؛ ماہ کے آخر میں اَشٹکا کے دنوں میں جو پوجا نہ کریں وہ پھر رنج و الم کی طرف لوٹتے ہیں۔
Word by Word
सर्वेषुin all (persons/places)
सर्वेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; विशेषण (locative plural)
पुरुषाःmen, persons
पुरुषाः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
यान्तिgo
यान्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
निपातम्a fall, downfall
निपातम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootनिपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
इवlike, as
इव:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
धेनवःcows
धेनवः:
उपमान (Upamāna/उपमान)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
मास-अन्तेat the end of the month
मास-अन्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: मासस्य अन्तः); पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
प्रतिगच्छेयुःwould return, should go back
प्रतिगच्छेयुः:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/सम्भावना), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
अष्टकासुon the Aṣṭakā days/rites
अष्टकासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअष्टका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
अपूजिताःunworshipped, not honored
अपूजिताः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-पूजित (कृदन्त; पूज् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; नञ्-प्रत्यय (negated)