Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi

उर्वी सागरपर्यन्तां देवा योगेश्वरः सदा / नानारूपैश्चरन्त्येते प्रजा धर्मेण योजयन्

urvī sāgaraparyantāṃ devā yogeśvaraḥ sadā / nānārūpaiścarantyete prajā dharmeṇa yojayan

سمندر تک پھیلی ہوئی زمین پر یوگیشور دیوتا ہمیشہ گوناگوں روپوں میں گردش کرتے ہیں اور رعایا کو دھرم کے راستے پر لگاتے ہیں۔

urvīmthe earth
urvīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rooturvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
sāgara-paryantāmextending to the ocean
sāgara-paryantām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsāgara (प्रातिपदिक) + paryanta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival) to urvīm; तत्पुरुषः (determinative): 'up to the ocean'
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
yogeśvaraḥthe Lord of Yoga
yogeśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः: 'lord of yoga'
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
nānā-rūpaiḥby various forms
nānā-rūpaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); कर्मधारयः: 'various forms'
carantithey move/wander
caranti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (चर्) (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
etethese (ones)
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
prajāḥthe creatures/subjects
prajāḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
dharmeṇaby/through dharma
dharmeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
yojayanengaging/appointing
yojayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootyuj (युज्) (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (Present active participle/शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), पुंलिङ्ग, एकवचन; 'while yoking/engaging' (agreeing with yogeśvaraḥ)