Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga

Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः

मृदा प्रक्षाल्यहस्तौ तु कुर्याच्छौचं च मानवः / प्रक्षाल्य चाद्भिः स्नात्वा तु हस्तौ चैव पुनर्मृदा

mṛdā prakṣālyahastau tu kuryācchaucaṃ ca mānavaḥ / prakṣālya cādbhiḥ snātvā tu hastau caiva punarmṛdā

انسان کو مٹی سے ہاتھ دھو کر طہارتِ قضائے حاجت کرنی چاہیے۔ پھر پانی سے غسل کر کے ہاتھ دھوئے اور دوبارہ مٹی سے پاکی کرے۔

मृदाwith clay/earth
मृदा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमृद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
प्रक्षाल्यhaving washed
प्रक्षाल्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootप्र + क्षल् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having washed’
हस्तौ(the) two hands
हस्तौ:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन; Accusative dual
तुindeed/then
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/contrast
कुर्यात्should do/perform
कुर्यात्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular optative
शौचम्purification/cleanliness
शौचम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मानवःa man/person
मानवः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
प्रक्षाल्यhaving washed
प्रक्षाल्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootप्र + क्षल् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having washed’
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अद्भिःwith water
अद्भिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural (irregular stem: अद्भि-)
स्नात्वाhaving bathed/washed
स्नात्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having bathed/washed’
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
हस्तौ(the) two hands
हस्तौ:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन; Accusative dual
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवjust/indeed
एव:
सम्बन्धसूचक (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
मृदाwith clay (again)
मृदा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमृद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular