Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga

Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः

श्यामाकास्तत्र उत्पन्नाः पित्रर्थमपरजिताः / विप्रुषस्तस्य नासाभ्यामासक्ताभ्यां तथेक्षवः

śyāmākāstatra utpannāḥ pitrarthamaparajitāḥ / vipruṣastasya nāsābhyāmāsaktābhyāṃ tathekṣavaḥ

وہاں پِتروں کے لیے ناقابلِ مغلوب ش्यामاک پیدا ہوئے؛ اور اس کی دونوں ناک کی راہوں سے چمٹی ہوئی بوندوں سے اسی طرح اِکشو (گنّا) بھی پیدا ہوا۔

śyāmākāḥśyāmāka grains (a millet)
śyāmākāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśyāmāka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tatrathere
tatra:
Deśa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक अव्यय)
utpannāḥarisen, produced
utpannāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootutpad (धातु)
FormPast passive participle (भूतकर्मणि कृदन्त/क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
pituḥof the father
pituḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
arthamfor the sake/purpose
artham:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); used with genitive to mean ‘for the sake of’
aparajitāḥunconquered, invincible
aparajitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaparājita (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifying śyāmākāḥ
vipruṣaḥdroplets
vipruṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipruṣ (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tasyaof him/that
tasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
nāsābhyāmby/with the two nostrils
nāsābhyām:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnāsā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Dual (द्विवचन)
āsaktābhyāmattached (to them)
āsaktābhyām:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootāsakta (प्रातिपदिक) [from √sañj/√saj with ā-; कृदन्त used adjectivally]
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Dual (द्विवचन); agreeing with nāsābhyām; sense: ‘attached/clinging’
tathāthus, likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक अव्यय)
ikṣavaḥsugarcanes
ikṣavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootikṣu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)