Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
राजमाषास्तथान्ये वै वर्जनीयाः प्रयत्नतः / मसूराश्चैव पुण्याश्च कुसुंभं श्रीनिकेतनम्
Transliteration
rājamāṣāstathānye vai varjanīyāḥ prayatnataḥ / masūrāścaiva puṇyāśca kusuṃbhaṃ śrīniketanam
Translation
راجماش اور بعض دیگر اناج کو کوشش کے ساتھ ترک کرنا چاہیے؛ مگر مسور پُنیہ بخش ہیں، اور کُسُمبھ کو شری کا نِکیتن کہا گیا ہے۔
Word by Word
राजमाषाःrājamāṣa beans (a kind)
राजमाषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + माष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (राज्ञः माषाः/राजमाष-नामक धान्य)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
वर्जनीयाःto be avoided
वर्जनीयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृज्/वर्ज् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/अनीयर्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘वर्जनीय’ = to be avoided
प्रयत्नतःwith effort/carefully
प्रयत्नतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial ablative: ‘-तः’)
मसूराःlentils
मसूराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमसूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphasis)
पुण्याःmeritorious/auspicious
पुण्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कुसुम्भम्safflower (kusuṃbha)
कुसुम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुसुम्भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (धान्य/वर्णक-वनस्पति)
श्रीनिकेतनम्abode of prosperity (epithet)
श्रीनिकेतनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक) + निकेतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (श्रियाः निकेतनम्) विशेषणम्