Shloka 90
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
प्रत्यदेशो ह्यशिष्टानां शिष्टानां च विशेषतः / तत्र देवह्रदः पुण्यो ब्रह्मणो नागराट् शुचिः
Transliteration
pratyadeśo hyaśiṣṭānāṃ śiṣṭānāṃ ca viśeṣataḥ / tatra devahradaḥ puṇyo brahmaṇo nāgarāṭ śuciḥ
Translation
یہ مقام بدتہذیبوں کے لیے سزا کا خطہ ہے اور نیکوں کے لیے خاص برکت کا؛ وہاں برہما کا پاک ‘دیوہرد’ اور شفاف ‘ناگرات’ ہے۔
Word by Word
प्रत्यादेशःreprimand/retaliation (counter-effect)
प्रत्यादेशः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रत्यादेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
अशिष्टानाम्of the uncultured/impolite
अशिष्टानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
शिष्टानाम्of the cultured/virtuous
शिष्टानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: especially)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
देव-ह्रदःDevahrada (sacred lake)
देव-ह्रदः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तीर्थ/सरः-नाम
पुण्यःholy, meritorious
पुण्यः:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘देवह्रदः’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
नागराट्king (Nāgarāṭ)
नागराट्:
समनाधिकरण/विशेष्य (Appositional/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootनागराट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘राजा’ अर्थे (king)
शुचिःpure
शुचिः:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्