Shloka 68
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
पुंसः सन्निहितायां तु कुरूक्षेत्रे विशेषतः / अर्चयित्वा पितॄंस्तत्र स पुत्रस्त्वनृणो भवेत्
Transliteration
puṃsaḥ sannihitāyāṃ tu kurūkṣetre viśeṣataḥ / arcayitvā pitṝṃstatra sa putrastvanṛṇo bhavet
Translation
کوروکشیتر میں خاص طور پر حاضر ہو کر جو وہاں پِتروں کی پوجا کرتا ہے، وہ بیٹا پِتروں کے قرض سے بری ہو جاتا ہے۔
Word by Word
पुंसःof a man
पुंसः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुंस्/पुम्स् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular
सन्निहितायाम्when (she/it) is present/nearby
सन्निहितायाम्:
अधिकरण (सप्तमी/Locative)
TypeAdjective
Rootसन्निहित (कृदन्त; √धा (धातु) + नि + सम्, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; Locative singular; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past passive participle)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (निपात/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (contrast/emphasis)
कुरुक्षेत्रेin Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रे:
अधिकरण (सप्तमी/Locative)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक; कुरु + क्षेत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; Locative singular; तत्पुरुष-समास
विशेषतःespecially
विशेषतः:
सम्बन्ध (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण/adverb
अर्चयित्वाhaving worshipped
अर्चयित्वा:
पूर्वक्रिया (Absolutive; action prior to main verb)
TypeVerb
Rootअर्चयित्वा (कृदन्त; √अर्च् (धातु), त्वा-प्रत्यय/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया ‘having worshipped’
पितॄन्the ancestors (pitṛs)
पितॄन्:
कर्म (कर्म/Karma)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; Accusative plural
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (देश/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place
सःhe
सः:
कर्ता (कर्ता/Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Pronoun, Nominative singular
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्ता (कर्ता/Kartā)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (निपात/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle
अनृणःfree from debt/obligation
अनृणः:
कर्तृविशेषण (Predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootअनृण (प्रातिपदिक; अ- + ऋण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; विशेषण
भवेत्would become
भवेत्:
क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; Parasmaipada