Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

कृतात्मा वाकृतात्मा च यत्र विज्ञायते नरः / स्वर्गमार्गप्रदं नाम तीर्थं सद्यो वरप्रदम्

kṛtātmā vākṛtātmā ca yatra vijñāyate naraḥ / svargamārgapradaṃ nāma tīrthaṃ sadyo varapradam

جہاں انسان کِرتاتما ہو یا اَکرتاتما—جیسا بھی ہو—پہچانا جاتا ہے، وہ تیرتھ ‘سورگ مارگ پرد’ کے نام سے مشہور ہے اور فوراً ور دینے والا ہے۔

kṛtātmāself-controlled / purified-souled
kṛtātmā:
Viśeṣaṇa (विशेषण of naraḥ)
TypeAdjective
Rootkṛta + ātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); bahuvrīhi ‘one whose self is purified/controlled’
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormParticle (विकल्पार्थक-अव्यय)
akṛtātmāundisciplined / impure-souled
akṛtātmā:
Viśeṣaṇa (विशेषण of naraḥ)
TypeAdjective
Roota- + kṛtātmā (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); bahuvrīhi ‘one whose self is not purified/undisciplined’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयार्थक-अव्यय)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location marker)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormRelative adverb (सम्बन्धबोधक-अव्यय) ‘where’
vijñāyateis recognized / is known
vijñāyate:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvi + √jñā (धातु)
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
svargamārgapradamgranting the path to heaven
svargamārgapradam:
Viśeṣaṇa (विशेषण of tīrtham)
TypeAdjective
Rootsvarga + mārga + prada (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular (एकवचन); qualifies ‘tīrtham’; tatpuruṣa ‘giving the path to heaven’
nāmaindeed / namely
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormParticle (निपात) ‘indeed/namely’ used as quotative/emphatic
tīrthama sacred ford / pilgrimage place
tīrtham:
Karta (कर्ता/subject of nominal clause)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kāla (काल/immediacy)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
varapradamboon-giving
varapradam:
Viśeṣaṇa (विशेषण of tīrtham)
TypeAdjective
Rootvara + prada (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular (एकवचन); qualifies ‘tīrtham’; tatpuruṣa ‘granting boons’