Shloka 34
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
अन्तर्द्धानेन गच्छन्ति युक्त्वा तस्मिन्महा गिरौ / विन्ध्ये चैव गिरौ पुण्ये धर्माधर्मनिदर्शनीम्
Transliteration
antarddhānena gacchanti yuktvā tasminmahā girau / vindhye caiva girau puṇye dharmādharmanidarśanīm
Translation
وہ اُس عظیم پہاڑ پر قائم ہو کر غیب (انتردھان) ہو جاتے ہیں؛ اور پُنّیہ وِندھیا گِری میں دھرم اور اَدھرم کو دکھانے والی نشانی ظاہر ہوتی ہے۔
Word by Word
अन्तर्द्धानेनby disappearance/invisibility
अन्तर्द्धानेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअन्तर्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन (Instrumental singular)
गच्छन्तिgo
गच्छन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
युक्त्वाhaving employed/using
युक्त्वा:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeIndeclinable
Rootयुज् (धातु) → युक्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having joined/using’
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसक; सप्तमी एकवचन (Locative singular)
महाgreat
महा:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (irregular stem महत् → महा in loc. sg. with गिरौ)
गिरौon/in the mountain
गिरौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Locative singular)
विन्ध्येin the Vindhya (mountain)
विन्ध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (पर्वतनाम); सप्तमी एकवचन (Locative singular)
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
गिरौin the mountain
गिरौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
पुण्येholy
पुण्ये:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; ‘holy’ (agreeing with गिरौ)
धर्माधर्मनिदर्शनीम्(that which is) indicative of dharma and adharma
धर्माधर्मनिदर्शनीम्:
कर्म (Karma/Object; understood with a verb like ‘see/attain’)
TypeAdjective
Rootधर्म + अधर्म + निदर्शनी (प्रातिपदिक)
Formसमास: धर्म-अधर्म (द्वन्द्व) + निदर्शनी (कर्मधारय-भाव: ‘showing’); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative singular)