Shloka 25
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
नद्यास्तस्याश्च ताम्रायास्तूह्यमाना महोदधौ / शङ्खा भवन्ति शुक्त्यश्च जायते यासु मौक्तिकम्
Transliteration
nadyāstasyāśca tāmrāyāstūhyamānā mahodadhau / śaṅkhā bhavanti śuktyaśca jāyate yāsu mauktikam
Translation
جب وہ تامراپرنی ندی عظیم سمندر میں جا ملتی ہے تو شَنگھ اور صدف پیدا ہوتے ہیں، جن کے اندر موتی جنم لیتے ہیں۔
Word by Word
नद्याःof the river
नद्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन
तस्याःof that (river)
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; refers to the same river
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ताम्रायाःof Tāmra (Tāmraparṇī)
ताम्रायाः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootताम्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; appositional to नदी (Tāmraparṇī)
तूयमानाःbeing carried/driven (along)
तूयमानाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतूय्/तू (धातु, ‘to be driven/impelled’; uncertain reading)
Formकृदन्त (शानच्/मान-प्रत्यय, present passive/atmanepada participle); पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; qualifies शङ्खाः/शुक्त्यः by sense
महा-उदधौin the great ocean
महा-उदधौ:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन; कर्मधारय: महान् उदधिः
शङ्खाःconch-shells
शङ्खाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
भवन्तिbecome/are produced
भवन्ति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन
शुक्त्यःoyster-shells
शुक्त्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
जायतेis born/arises
जायते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यासुin which (shells)
यासु:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) बहुवचन; relative pronoun referring to शुक्त्यः
मौक्तिकम्a pearl
मौक्तिकम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमौक्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; subject of जायते