Shloka 14
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
सिद्धिक्षेत्रमृषिश्रेष्ठा यदुक्तं परमं भुवि / संमतं देवदैत्यानां श्लोकं चाप्युशना जगौ
Transliteration
siddhikṣetramṛṣiśreṣṭhā yaduktaṃ paramaṃ bhuvi / saṃmataṃ devadaityānāṃ ślokaṃ cāpyuśanā jagau
Translation
اے رِشیوں کے سردارو! زمین پر جسے اعلیٰ ترین سِدھی-کشیتر کہا گیا ہے، وہ دیوتاؤں اور دَیتّیوں دونوں کے نزدیک مقبول ہے؛ اسی بارے میں اُشنا نے بھی ایک شلوک کہا۔
Word by Word
siddhi-kṣetramthe field/place of attainment (siddhi)
siddhi-kṣetram:
Karma (कर्म) / Karta (कर्ता) (context-dependent)
TypeNoun
Rootsiddhi (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सिद्धेः क्षेत्रम्)
ṛṣi-śreṣṭhāḥO best of sages
ṛṣi-śreṣṭhāḥ:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (ऋषीणां श्रेष्ठाः)
yatwhich / that
yat:
Karma (कर्म) / Karta (कर्ता) (relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
uktamsaid / declared
uktam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvac (धातु) → ukta (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said/declared’
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
saṃmatamapproved / agreed upon
saṃmatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃmata (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (सम्+मन्/मन् धातु-आधारित ‘approved/accepted’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
deva-daityānāmof gods and demons
deva-daityānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + daitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (देवाश्च दैत्याśca)
ślokama verse
ślokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
apialso
api:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/बल)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = also/even (particle)
uśanāUśanā (Śukra)
uśanā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootuśanas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ऋषिनाम (Śukra/Usanas)
jagausang / uttered
jagau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgai (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम