Shloka 115
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
ऋणैस्त्रिभिस्ततः स्नात्वा निष्क्रीणाति नरस्तनुम् / मानसे सरसि स्नात्वा श्राद्धंनिर्वर्त्तयेत्ततः
Transliteration
ṛṇaistribhistataḥ snātvā niṣkrīṇāti narastanum / mānase sarasi snātvā śrāddhaṃnirvarttayettataḥ
Translation
وہاں غسل کرکے انسان تینوں رِنوں سے چھوٹ کر اپنے تن کا کفّارہ ادا کرتا ہے۔ پھر مانس سرس میں غسل کرکے شرادھ کا اہتمام کرے۔
Word by Word
ऋणैःby/with debts
ऋणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक/संख्या)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; numeral adjective
ततःthen/thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थे/अनन्तरम् (then/thereafter)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
निष्क्रीणातिredeems/buys off
निष्क्रीणाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस्-√क्री (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तनुम्body
तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
मानसेin (the) Mānasa (lake)
मानसे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; adjective used substantively with सरसि
सरसिin the lake
सरसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
निर्वर्तयेत्should perform/complete
निर्वर्तयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-√वृत्/वर्त् (धातु) (causative)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative sense) विधिलिङ्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative) ‘should perform/bring about’
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (thereafter)