Shloka 6
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
वरं वृणीध्वं प्रीताः स्म कं कामं कखामहे / एवमुक्ते तु पितृभिस्तदा त्रैलोक्यभावनः
Transliteration
varaṃ vṛṇīdhvaṃ prītāḥ sma kaṃ kāmaṃ kakhāmahe / evamukte tu pitṛbhistadā trailokyabhāvanaḥ
Translation
پِتروں نے کہا—“ہم خوش ہیں؛ ور مانگو، تمہاری کون سی خواہش پوری کریں؟” یہ سن کر اُس وقت تریلوک کے پالنے والے نے (جواب دیا)۔
Word by Word
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
वृणीध्वम्choose (you all)
वृणीध्वम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष, बहुवचन — 2nd person plural; आत्मनेपद
प्रीताःpleased
प्रीताः:
सम्बोधन-विशेषण (Vocative sense qualifier)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural; addressing/qualifying the hearers
स्मindeed/just
स्म:
वाक्योपपत्ति (Particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय — particle (emphatic/remembered speech marker)
कम्which/what
कम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular interrogative
कामम्desire/wish
कामम्:
कर्म (Object apposition)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
कखामहेwe desire/ask (uncertain reading)
कखामहे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootखम्/खाम्? (धातु)
Formपाठभेद/दुष्पाठ-सन्देहः: ‘कखामहे’ सम्भवतः ‘काङ्क्षामहे/कामयामहे/याचामहे’ इत्यर्थे; लट्/लिट्? प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद (अनिश्चित)
एवम्thus
एवम्:
प्रकार (Manner adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय — manner adverb
उक्तेwhen said
उक्ते:
सप्तमी-सम्बन्ध/भावे (Locative absolute)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle) used as locative absolute, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — ‘when (it was) said’
तुthen/but
तु:
वाक्योपपत्ति (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय — contrast particle
पितृभिःby the Pitṛs
पितृभिः:
करण/कर्तृ (Agent in passive/Instrumental)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — Instrumental plural
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय — time adverb
त्रैलोक्यभावनःthe sustainer of the three worlds
त्रैलोक्यभावनः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य + भावन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (त्रैलोक्यस्य भावनः/पालकः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular