Shloka 28
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
पितॄणां हि भवेदेतत्साक्षादिव हुतं हविः / ब्रह्मणानां सहस्रस्य योगस्थं ग्रासयेद्यदि
Transliteration
pitṝṇāṃ hi bhavedetatsākṣādiva hutaṃ haviḥ / brahmaṇānāṃ sahasrasya yogasthaṃ grāsayedyadi
Translation
یہ پِتروں کے لیے گویا براہِ راست ہون میں دی گئی ہوی کی آہوتی بن جاتا ہے—اگر یوگ میں قائم ایک برہمن کو ہزار برہمنوں کے برابر نوالہ کھلایا جائے۔
Word by Word
पितॄणाम्of the Pitṛs
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (indeed)
भवेत्would be / should be
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विषय/प्रत्यय (this act)
साक्षात्directly
साक्षात्:
Adhikarana (अधिकरण/manner)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (directly, manifestly)
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (like/as if)
हुतम्offered
हुतम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootहु (धातु) → हुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘offered’
हविःoblation
हविः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ब्रह्मणानाम्of Brahmins
ब्रह्मणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
सहस्रस्यof a thousand
सहस्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
योगस्थम्one established in yoga
योगस्थम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootयोग + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; स्था/स्था-धात्वर्थ ‘standing’ as adjective)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (योगे स्थः)
ग्रासयेत्should feed
ग्रासयेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) ‘cause to eat/feed’
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तवाचक-अव्यय (conditional conjunction)