Shloka 75
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
रत्निमात्राः प्रमाणेन वितृतीर्थेन संस्मृताः / उपमूले तथा नीला विष्टरार्थं कुशोत्तमाः
Transliteration
ratnimātrāḥ pramāṇena vitṛtīrthena saṃsmṛtāḥ / upamūle tathā nīlā viṣṭarārthaṃ kuśottamāḥ
Translation
رتنی مقدار (ہتھیلی کی چوڑائی) کے پیمانے سے، انہیں ‘وِتْرُتیرتھ’ کے طور پر یاد کیا گیا ہے۔ جڑ کے پاس وہ نیلگوں ہوں؛ پھیلاؤ کے لیے بہترین کُش ہوں۔
Word by Word
रत्नि-मात्राःof a cubit measure
रत्नि-मात्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरत्नि (प्रातिपदिक) + मात्रा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (परिमाणवाचक); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
प्रमाणेनby measure/standard
प्रमाणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
वि-तृतीर्थेनwith the (special) spreading/arranging method (vitṛtīrtha)
वि-तृतीर्थेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवि (उपसर्ग) + तृतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; साधन-भाव (instrumental)
संस्मृताःremembered/mentioned
संस्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण/विधेय
उपमूलेat the base/near the root
उपमूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'thus/also')
नीलाःblue/dark
नीलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
विष्टर-अर्थम्for spreading/expansion
विष्टर-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविष्टर (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अर्थे षष्ठी/चतुर्थी-भावः: 'for the sake of spreading'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) विभक्ति, एकवचन; प्रयोजनार्थक (accusative of purpose)
कुश-उत्तमाःexcellent kuśa-grass (blades)
कुश-उत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन