Shloka 54
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
पेषयित्वाञ्जनं सम्यग्विश्वेषामुत्तरोत्तरम् / अभ्यङ्गं दर्भविञ्जूलैस्त्रिभिः कुर्याद्यथाविधि
Transliteration
peṣayitvāñjanaṃ samyagviśveṣāmuttarottaram / abhyaṅgaṃ darbhaviñjūlaistribhiḥ kuryādyathāvidhi
Translation
سرمہ کو خوب پیس کر وِشوے دیوتاؤں کے لیے بتدریج شاستری طریقے سے عمل کرے۔ پھر دربھ کی تین گٹھڑیوں سے مقررہ विधि کے مطابق مالش کرے۔
Word by Word
पेषयित्वाhaving ground (it)
पेषयित्वा:
पूर्वक्रिया (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपेष् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: पेष्, अर्थ: having ground/pounded
अञ्जनम्collyrium/ointment
अञ्जनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
उत्तर-उत्तरम्successively, one after another
उत्तर-उत्तरम्:
विशेषण (Qualifier of implied कर्म/क्रम)
TypeAdjective
Rootउत्तर + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: उत्तरं उत्तरम् = each succeeding/further
अभ्यङ्गम्anointing/massage
अभ्यङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
दर्भ-विञ्जूलैःwith bundles of darbha grass
दर्भ-विञ्जूलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदर्भ + विञ्जूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुष: दर्भस्य विञ्जूलाः (bundles of darbha)
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
विशेषण (Qualifier of दर्भविञ्जूलैः)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; संख्याविशेषण
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथा-विधिaccording to the prescribed rule
यथा-विधि:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास: यथाविधि = विधिना यथा (according to rule); अव्ययभाव