Shloka 84
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत / तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्
Transliteration
traya ete gāṇāḥ proktāścatuḥ śeṣānnibodhata / tānvakṣyāmi dvijaśreṣṭhāḥ prabhāmūrttimato gaṇān
Translation
یہ تین گن بیان کیے گئے؛ اب باقی چار سنو۔ اے برہمنوں کے سردارو، میں نورانی صورت والے گنوں کا بیان کرتا ہوں۔
Word by Word
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
gāṇāḥgroups/classes
gāṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
proktāḥhave been stated
proktāḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु) → prokta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate)
catuḥfour
catuḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्द (indeclinable-like numeral form) = ‘four’; विशेषण
śeṣānthe remaining
śeṣān:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (remaining)
nibodhataunderstand/learn
nibodhata:
Kriyā (क्रिया/Imperative)
TypeVerb
Rootni+budh (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
tānthem
tān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
vakṣyāmiI shall tell
vakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
dvijaśreṣṭhāḥO best of the twice-born (Brahmins)
dvijaśreṣṭhāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootdvija + śreṣṭha (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dvijānāṃ śreṣṭhāḥ) संबोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
prabhāmūrttimataḥhaving radiant forms
prabhāmūrttimataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprabhā + mūrti + mat (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘प्रभा-मूर्ति’ (कर्मधारय/तत्पुरुष-आधार) + मतुप्-प्रत्यय (possessive) → ‘having a form of radiance’; विशेषण
gaṇāngroups
gaṇān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन