Shloka 74
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
अदिकामत्स्यसंभूता गङ्गायमुनसंगमे / तस्या राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैव हि
Transliteration
adikāmatsyasaṃbhūtā gaṅgāyamunasaṃgame / tasyā rājño hi sā kanyā rājño vīryeṇa caiva hi
Translation
اَدریکا-مَتسیا سے پیدا ہوئی وہ گنگا-یَمُنا کے سنگم پر تھی۔ وہ اسی راجہ کی بیٹی تھی، راجہ کے ہی نطفے سے۔
Word by Word
अद्रिकाof Adrikā
अद्रिका:
सम्बन्ध (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootअद्रिका (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद-भाव (as first member in compound), स्त्रीलिङ्ग
मत्स्यof a fish
मत्स्य:
सम्बन्ध (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद-भाव (as first member in compound), पुल्लिङ्ग
संभूताborn/produced from Adrikā and a fish
संभूता:
प्रत्ययार्थ-विशेष्य (Predicate)
TypeVerb
Rootसम्+भू (धातु)
Formक्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: अद्रिका-मत्स्य-सम्भूता (षष्ठी-तत्पुरुषः)
गङ्गाof Gaṅgā
गङ्गा:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद-भाव (as first member in compound), स्त्रीलिङ्ग
यमुनाof Yamunā
यमुना:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootयमुना (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद-भाव (as first member in compound), स्त्रीलिङ्ग
संगमेat the confluence
संगमे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन, पुल्लिङ्ग; समासः: गङ्गा-यमुना-संगम (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन, पुल्लिङ्ग
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle)
साshe
सा:
कर्ता/विशेष्य (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
कन्याdaughter
कन्या:
प्रत्ययार्थ-विशेष्य (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुल्लिङ्ग
वीर्येणby (his) semen/virility
वीर्येण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphasis)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)