Shloka 7
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
आद्ये मन्वन्तरे ऽतीताः सर्गप्रावर्त्तकास्तु ये / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं सप्तासन्ये महर्षयः
Transliteration
ādye manvantare 'tītāḥ sargaprāvarttakāstu ye / svāyaṃbhuveṃ'tare pūrvaṃ saptāsanye maharṣayaḥ
Translation
آدی منونتر میں جو سَرگ کے آغاز کرنے والے ہو کر گزر گئے، سوایمبھُو منونتر سے پہلے وہ دوسرے سات مہارشی تھے۔
Word by Word
आद्येin the first
आद्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मन्वन्तरे इत्यस्य विशेषणम्
मन्वन्तरेin the Manvantara
मन्वन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अतीताःgone by, past
अतीताः:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootअति+इ (धातु) → अतीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; महर्षयः इत्यस्य विशेषणम्
सर्गप्रावर्तकाःinitiators of creation
सर्गप्रावर्तकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसर्ग+प्रावर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सर्गस्य प्रावर्तकाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
तुindeed/but
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
स्वायम्भुवेin the Svāyambhuva (Manvantara)
स्वायम्भुवे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अन्तरे इत्यस्य विशेषणम्
अन्तरेin the period/interval
अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb) ‘formerly/earlier’
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या (indeclinable numeral)
आसन्were
आसन्:
क्रिया (Verbal predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन