Shloka 25
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
सामवेदश्च वृत्ताढ्यः सर्वगेयपुरः सरः / विश्वावस्वादिभिः सार्द्धं गन्धर्वैः संभृतो ऽभवत्
Transliteration
sāmavedaśca vṛttāḍhyaḥ sarvageyapuraḥ saraḥ / viśvāvasvādibhiḥ sārddhaṃ gandharvaiḥ saṃbhṛto 'bhavat
Translation
سام وید چھندوں سے بھرپور، تمام گیتوں کے سروں کا گویا ایک سرور؛ وشواوسو وغیرہ گندھروؤں کے ساتھ مل کر مکمل ہوا۔
Word by Word
सामवेदःthe Sāmaveda
सामवेदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसामन् + वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (साम्नां वेदः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
वृत्ताढ्यःrich in metre/structure
वृत्ताढ्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृत्त + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (वृत्तेन आढ्यः)
सर्वगेयपुरःwhose abode is all that is singable
सर्वगेयपुरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + गेय + पुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (सर्वं गेयं पुरं यस्य सः = having all songs as its city/abode)
सरःa lake; reservoir
सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विश्वावस्वादिभिःwith (those) beginning with Viśvāvasu
विश्वावस्वादिभिः:
Sahakari (सहकारी/associative-instrumental)
TypeNoun
Rootविश्वावसु + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष (विश्वावसुः आदिः येषां तैः)
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formसहभाववाचक अव्यय (adverb/preposition: 'together with')
गन्धर्वैःby/with Gandharvas
गन्धर्वैः:
Sahakari (सहकारी/associative-instrumental)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
संभृतःassembled; furnished; filled
संभृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √भृ (धातु) + संभृत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन