Shloka 108
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
बृहस्पतेर्भरद्वाजो विश्रुतः सुमहायशाः / बृहस्पतिं सुरूपायां गौतमं सुषुवे स्वराट्
Transliteration
bṛhaspaterbharadvājo viśrutaḥ sumahāyaśāḥ / bṛhaspatiṃ surūpāyāṃ gautamaṃ suṣuve svarāṭ
Translation
بृहسپتی کا بیٹا بھردواج نہایت مشہور اور عظیم یش والا تھا۔ سواراٹ نے سوروپا کے بطن سے گوتم اور بृहسپتی کو جنم دیا۔
Word by Word
बृहस्पतेःof Bṛhaspati
बृहस्पतेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
भरद्वाजःBharadvāja
भरद्वाजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभरद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सु-महा-यशाःof very great fame
सु-महा-यशाः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महा (प्रातिपदिक) + यशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः (one of great fame)
बृहस्पतिम्Bṛhaspati (as object)
बृहस्पतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
सुरूपायाम्in Surūpā
सुरूपायाम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location; in/through her)
TypeNoun
Rootसु-रूपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular
गौतमम्Gautama
गौतमम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
सुषुवेbegot / gave birth to
सुषुवे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootसु-षु (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — 3sg perfect; परस्मैपद
स्वराट्the sovereign (self-ruling one)
स्वराट्:
कर्ता (Karta/Subject; epithet of Bharadvāja)
TypeNoun
Rootस्वराट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; उपपद/विशेषणवत् (epithet)