Brahma Purana — The Two Vedic Paths: Karma, Knowledge, and the Inner Self (Adhyatma), Shloka 79
Devanagari script
न ह्य् आत्मा शक्यते द्रष्टुम् इन्द्रियैः कामगोचरैः प्रवर्तमानैर् अनेकैर् दुर्धरैर् अकृतात्मभिः //
Translation
یہ برہما پران کا اناسیواں (ایکوناشیتی) شلوک کا مقام ہے؛ اصل متن یہاں نہیں دیا گیا۔
Word by Word
nanot
na:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle) हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
ātmāthe Self
ātmā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
śakyateis possible/can be
śakyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśak (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपद
draṣṭumto see
draṣṭum:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive)
indriyaiḥby the senses
indriyaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootindriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
kāma-gocaraiḥranging in objects of desire
kāma-gocaraiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootkāma (प्रातिपदिक) + gocara (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘कामस्य गोचरः’ = moving in desire’s range; विशेषण (indriyaiḥ)
pravartamānaiḥactively engaged/operating
pravartamānaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpra-vṛt (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; उपसर्ग: प्र; विशेषण (indriyaiḥ)
anekaiḥmany
anekaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (indriyaiḥ)
durdharaiḥhard to control
durdharaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootdur-dhara (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (दुः + धर) ‘hard to restrain’; विशेषण (indriyaiḥ)
akṛta-ātmabhiḥby the undisciplined (senses/people)
akṛta-ātmabhiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Roota-kṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; बहुव्रीहिः ‘कृतात्मा न यस्य’ = undisciplined; विशेषण (indriyaiḥ)
Speaker
Not specified in the excerpt (general instruction).