Brahma Purana — The Threefold Suffering and the Path to Ultimate Dissolution, Shloka 38

Devanagari script

हिरण्यधान्यतनयभार्याभृत्यगृहादिषु एते कथं भविष्यन्तीत्य् अतीव ममताकुलः //

Translation

یہاں اصل شلوک موجود نہیں؛ صرف “38” کی عددی علامت ہے۔ براہِ کرم سنسکرت متن فراہم کریں، پھر باوقار و علمی ترجمہ پیش کیا جائے گا۔

Word by Word

• hiraṇya-dhānya-tanaya-bhāryā-bhṛtya-gṛha-ādiṣu: among/with regard to gold, grain, sons, wife, servants, house, etc.
• hiraṇya-dhānya-tanaya-bhāryā-bhṛtya-gṛha-ādiṣu: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: hiraṇya (प्रातिपदिक) + dhānya (प्रातिपदिक) + tanaya (प्रातिपदिक) + bhāryā (प्रातिपदिक) + bhṛtya (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: समाहार-द्वन्द्व (collective copulative) with ādi; सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; locus of concern

• ete: these (people/things)
• ete: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• katham: how
• katham: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: katham (अव्यय)
• Form: प्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)

• bhaviṣyanti: will be, will fare
• bhaviṣyanti: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: bhū (धातु)
• Form: लृट् (simple future/लृट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• iti: thus
• iti: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)

• atīva: exceedingly
• atīva: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: atīva (अव्यय)
• Form: अत्यर्थ-अव्यय (intensifier adverb)

• mamatā-ākulaḥ: disturbed by attachment/possessiveness
• mamatā-ākulaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: mamatā (प्रातिपदिक) + ākula (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘agitated by possessiveness’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate (implied subject: naraḥ/asau)

Speaker

• Unnamed narrator/teacher addressing a listener.