Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 44
Devanagari script
कालीय उवाच तवाष्टगुणम् ऐश्वर्यं नाथ स्वाभाविकं परम् निरस्तातिशयं यस्य तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम् //
Translation
یہاں شلوک کا اصل متن موجود نہیں؛ صرف “44” عدد دیا گیا ہے۔ براہِ کرم برہما پران 185.44 کا سنسکرت شلوک بھیجیں، پھر میں باوقار ترجمہ پیش کروں گا۔
Word by Word
kālīyaḥKāliya
kālīyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkālīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘Kāliya’
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘said’
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन — ‘your/of you’
aṣṭa-guṇameightfold
aṣṭa-guṇam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (संख्या-प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — (द्विगु-समासः) ‘eightfold’
aiśvaryamsovereign power
aiśvaryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaiśvarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘sovereignty, lordly power’
nāthaO lord
nātha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnātha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — ‘O lord’
svābhāvikamnatural/inherent
svābhāvikam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvābhāvika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘natural, inherent’
paramsupreme
param:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘supreme’
nirasta-atiśayamunsurpassable
nirasta-atiśayam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirasta (निरस्-धातु से क्त) + atiśaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — (कर्मधारयः) ‘whose excess/superiority is removed; unsurpassable (lit. with no surpassing)’
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन — ‘of whom/whose’
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन — ‘of him’
stoṣyāmiI will praise
stoṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootstu (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुष, एकवचन — ‘I shall praise’
kimwhat
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘what?’
nuindeed/then
nu:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootnu (अव्यय)
Formअव्यय (particle, emphasis/interrogative) — ‘indeed/then’
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन — ‘I’
Speaker
Kāliya (serpent king) speaks to Śrī Kṛṣṇa (Bhagavān Hari/Acyuta).