Brahma Purana — Krishna Returns the Parijata Tree to Dvaraka and Marries the Rescued Maidens, Shloka 3
Devanagari script
पारिजाततरुश् चायं नीयताम् उचितास्पदम् गृहीतो ऽयं मया शक्र सत्यावचनकारणात् //
Translation
یہ تیسرا شلوک ہے، جس میں دھرم، ارتھ، کام اور موکش کے وسائل و سادھن کا مناسب بیان کیا گیا ہے۔
Word by Word
pārijāta-taruḥthe Pārijāta tree
pārijāta-taruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpārijāta (प्रातिपदिक) + taru (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘पारिजातः तरुः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nīyatāmlet (it) be taken
nīyatām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), कर्मणि प्रयोग (passive imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let it be taken’
ucita-āspadamto a suitable place
ucita-āspadam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootucita (प्रातिपदिक/PPP) + āspada (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘उचितम् आस्पदम्’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गन्तव्य-स्थान (goal)
gṛhītaḥhas been taken/seized
gṛhītaḥ:
Pratipādya (विधेय/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootgrah (धातु) + ta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (ayam)
ayamthis (tree)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (emphatic)
mayāby me
mayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental), एकवचन; कर्तृकरण (agent in passive)
śakraO Śakra (Indra)
śakra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
satya-vacana-kāraṇātbecause of (your) truthful promise
satya-vacana-kāraṇāt:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक) + vacana (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘सत्यस्य वचनस्य कारणम्’/‘सत्यवचन-कारणम्’), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतौ अपादान
Speaker
Keśava speaks to Indra (Śakra).