Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 30

Secondary Creation Begins: Brahmā’s Productions, the Guṇas, and the Emergence of Orders of Beings

Devanagari script

अन्योन्यश्लेषयोत्तुङ्गनिरन्तरपयोधराम् । सुनासां सुद्विजां स्‍निग्धहासलीलावलोकनाम् ॥ ३० ॥

Transliteration

anyonya-śleṣayottuṅga- nirantara-payodharām sunāsāṁ sudvijāṁ snigdha- hāsa-līlāvalokanām

Translation

اس کے پستان ایک دوسرے سے چمٹ کر اوپر کو ابھرے ہوئے تھے اور اتنے قریب تھے کہ درمیان میں جگہ نہ تھی۔ اس کی ناک خوش تراش، دانت خوبصورت؛ ہونٹوں پر نرم مسکراہٹ کھیلتی تھی اور وہ اسوروں کی طرف کھیلتی ہوئی نگاہ ڈالتی تھی۔

Synonyms

• अन्योन्य-श्लेष-उत्तुङ्ग-निरन्तर-पयोधराम्: with high, closely-pressed breasts
• अन्योन्य-श्लेष-उत्तुङ्ग-निरन्तर-पयोधराम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्योन्य + श्लेष + उत्तुङ्ग + निरन्तर + पयोधर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; बहुपद-समासः (मुख्यतः कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव): ‘अन्योन्यश्लेषेण उत्तुङ्गाः निरन्तराः पयोधराः यस्याः’

• सुनासाम्: with a beautiful nose
• सुनासाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु + नासा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; कर्मधारय: ‘सु-नासा’ (beautiful-nosed)

• सुद्विजाम्: with beautiful teeth
• सुद्विजाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु + द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; कर्मधारय: ‘सु-द्विजा’ (having fine teeth; ‘twice-born’ here = teeth)

• स्निग्ध-हास-लीला-अवलोकनाम्: with a gentle smile and playful glances
• स्निग्ध-हास-लीला-अवलोकनाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्निग्ध + हास + लीला + अवलोकन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; बहुपद-कर्मधारय: ‘स्निग्धं हासं लीलया अवलोकनं यस्याः’

Characters & Entities

• Svāyambhuva Manu
• Śatarūpā

FAQs

What is being described in Srimad Bhagavatam 3.20.30?

This verse poetically describes the beauty and charming demeanor of Śatarūpā, emphasizing graceful features and affectionate, playful glances.

Why does Śukadeva Gosvāmī describe Śatarūpā’s beauty in Canto 3?

In the context of creation narratives, her description supports the portrayal of Svāyambhuva Manu’s household and the beginning of human progeny (prajā-sṛṣṭi) within Brahmā’s secondary creation.

What practical lesson can be taken from this verse today?

It highlights the refined qualities of gentleness, affection, and harmony in household life—beauty here is linked with softness of character and pleasing conduct.