Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 14

Diti’s Puṁsavana Vow, Indra’s Intervention, and the Birth of the Maruts

Devanagari script

शिरोऽहरद्यस्य हरिश्चक्रेण पिबतोऽमृतम् । संह्रादस्य कृतिर्भार्यासूत पञ्चजनं तत: ॥ १४ ॥

Transliteration

śiro ’harad yasya hariś cakreṇa pibato ’mṛtam saṁhrādasya kṛtir bhāryā- sūta pañcajanaṁ tataḥ

Translation

جب راہو بھیس بدل کر دیوتاؤں کے درمیان امرت پی رہا تھا تو ہری نے اپنے چکر سے اس کا سر کاٹ دیا۔ سَمہلاد کی بیوی کِرتی تھی؛ کِرتی سے سَمہلاد کے ہاں پنچجن نام کا بیٹا پیدا ہوا۔

Synonyms

• शिरः: head
• शिरः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अहरत्: took away/removed
• अहरत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हृ (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect); प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun: whose)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चक्रेण: with the discus
• चक्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण (instrument)

• पिबतः: of (him) drinking
• पिबतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त; शतृ-प्रत्यय (present active participle); पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘पिबतः’ = of (him) drinking

• अमृतम्: nectar/ambrosia
• अमृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• संह्रादस्य: of Saṁhrāda
• संह्रादस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: संह्राद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• कृतिः: Kṛti (name)
• कृतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• भार्या: wife
• भार्या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अप्पोजिशन (in apposition to कृतिः)

• असूत: gave birth
• असूत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सू (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist); प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पञ्चजनम्: Pañcajana (name)
• पञ्चजनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च जनाः यस्य/पञ्चजनः; here as a proper name)

• ततः: thereafter/then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: then/thereafter/from that)

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)
• Saṁhrāda
• Kṛti

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Lord Vishnu using the Sudarshana Chakra?

This verse states that Lord Hari severed the head of one who was drinking amṛta, showing the Lord’s decisive protection of dharma through His Sudarśana disc.

Who is speaking this verse in Bhagavatam 6.18.14 and to whom?

Śukadeva Gosvāmī speaks this verse while narrating to King Parīkṣit the events and genealogies connected with Diti’s line and the asura descendants.

What is a practical lesson from Bhagavatam 6.18.14 for modern life?

Power or “immortality” gained without righteousness is unstable; divine law ultimately prevails, so one should pursue lasting protection through devotion and dharma rather than exploitation.