Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Vṛtrāsura Rebukes Indra; Heroic Combat and the Asura’s Pure Devotional Prayers

तेन देवगणा: सर्वे वृत्रविस्फोटनेन वै । निपेतुर्मूर्च्छिता भूमौ यथैवाशनिना हता: ॥ ७ ॥

tena deva-gaṇāḥ sarve vṛtra-visphoṭanena vai nipetur mūrcchitā bhūmau yathaivāśaninā hatāḥ

وِرتراسور کی اس ہولناک گرج سن کر تمام دیوتا بے ہوش ہو کر زمین پر گر پڑے، گویا آسمانی بجلی نے انہیں مار ڈالا ہو۔

तेनby that / by him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
देव-गणाःthe hosts of gods
देव-गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समास: देवानां गणाः
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of देव-गणाः)
वृत्र-विस्फोटनेनby the bursting/roar of Vṛtra
वृत्र-विस्फोटनेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक) + विस्फोटन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास: वृत्रस्य विस्फोटनम्
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/उपपादक-अव्यय (emphatic particle)
निपेतुःfell down
निपेतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: नि-
मूर्च्छिताःfainted
मूर्च्छिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of देव-गणाः)
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)
एवjust / indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (restrictive/emphatic)
अशनिनाby a thunderbolt
अशनिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअशनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
हताःstruck down / slain
हताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (implied: 'they')
V
Vṛtrāsura
D
Demigods (Devas)

FAQs

This verse describes how Vṛtrāsura’s fierce outburst stunned the devas so completely that they collapsed unconscious, as if struck by a thunderbolt.

Because Vṛtrāsura’s sudden, violent expansion/bursting (visphoṭa) overwhelmed them, causing them to faint and drop to the ground.

Even the powerful can be shaken by unexpected force; steadiness and humility are essential, and one should seek inner shelter beyond external strength.