Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 27
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
वाचमग्नौ सवक्तव्यामिन्द्रे शिल्पं करावपि । पदानि गत्या वयसि रत्योपस्थं प्रजापतौ ॥ २६ ॥ मृत्यौ पायुं विसर्गं च यथास्थानं विनिर्दिशेत् । दिक्षु श्रोत्रं सनादेन स्पर्शेनाध्यात्मनि त्वचम् ॥ २७ ॥ रूपाणि चक्षुषा राजन् ज्योतिष्यभिनिवेशयेत् । अप्सु प्रचेतसा जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥ २८ ॥
vācam agnau savaktavyām indre śilpaṁ karāv api padāni gatyā vayasi ratyopasthaṁ prajāpatau
پھر کلام اور قوتِ گویائی کو آگ کے سپرد کرے؛ ہنرمندی اور دونوں ہاتھ اندرا کو دے؛ حرکت کی طاقت سمیت پاؤں شری وِشنو کو؛ لذتِ جنسی سمیت عضوِ تناسل پرجاپتی کو؛ اور پائخانہ و اخراج کی قوت کو اپنے مقام پر مرتیو کے حوالے کرے۔ سماعت اور آواز کو سمتوں کے دیوتاؤں کو؛ لمس سمیت جلد کو وایو کو؛ بینائی سمیت صورت کو سورج کو؛ ورُن کے ساتھ زبان کو پانی میں؛ اور اشوِنی کماروں کے ساتھ سونگھنے کی قوت اور خوشبو کے موضوعات کو زمین میں رکھے۔
FAQs
This verse describes a disciplined inner withdrawal: assigning bodily functions to their cosmic controllers and merging the senses back into their subtle sources, cultivating detachment and God-centered remembrance.
Parīkṣit was preparing for imminent death; Śukadeva instructs him in a yogic method of detachment that supports steady concentration for hearing and remembering Bhagavān.
Practice sense-discipline: reduce distraction, consciously redirect hearing and touch away from agitation and toward sādhana—especially śravaṇa (hearing) and smaraṇa (remembrance) of the Lord.