Shloka 25

Inauspicious Omens and Arjuna’s Return from Dvārakā

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच कच्चिदानर्तपुर्यां न: स्वजना: सुखमासते । मधुभोजदशार्हार्हसात्वतान्धकवृष्णय: ॥ २५ ॥

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca kaccid ānarta-puryāṁ naḥ sva-janāḥ sukham āsate madhu-bhoja-daśārhārha- sātvatāndhaka-vṛṣṇayaḥ

Translation

یُدھِشٹھِر نے کہا—بھائی، کیا آنرت پوری میں ہمارے اپنے لوگ—مدھو، بھوج، دشاره، آره، ساتوت، اندھک اور وِرشنی (یادو)—سب خیریت اور خوشی سے ہیں؟

Synonyms

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कच्चित्: whether, I hope
• कच्चित्: Prashna-nipāta (प्रश्ननिपात)
• Type: Indeclinable
• Root: कच्चित् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक निपात (interrogative particle)

• आनर्त-पुर्याम्: in Ānarta-city (Dvārakā)
• आनर्त-पुर्याम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आनर्त (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—आनर्तस्य पुरी (in the city of Ānarta/Dvārakā region)

• नः: of us/our
• नः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; enclitic pronoun

• स्व-जनाः: our own people
• स्व-जनाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—स्व एव जनाः (one’s own people)

• सुखम्: happily, in comfort
• सुखम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of manner)

• आसते: are staying/are seated
• आसते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• मधु-भोज-दशार्ह-अर्ह-सात्वत-अन्धक-वृष्णयः: the Madhu, Bhoja, Daśārha, Arha, Sātvata, Andhaka and Vṛṣṇi (clans)
• मधु-भोज-दशार्ह-अर्ह-सात्वत-अन्धक-वृष्णयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक) + भोज (प्रातिपदिक) + दशार्ह (प्रातिपदिक) + अर्ह (प्रातिपदिक) + सात्वत (प्रातिपदिक) + अन्धक (प्रातिपदिक) + वृष्णि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः—various clans/lines listed together

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Madhu
• Bhoja
• Daśārha
• Arha
• Sātvata
• Andhaka
• Vṛṣṇi

FAQs

What is Ānarta-purī in Srimad Bhagavatam?

Ānarta-purī refers to the region of Ānarta, associated with Dvārakā—Lord Krishna’s royal city—where the Yadus and allied clans resided.

Why did King Yudhiṣṭhira ask about the Vṛṣṇis and Andhakas?

In the narrative of Canto 1 Chapter 14, Yudhiṣṭhira senses inauspicious signs and anxiously inquires about the welfare of Krishna’s relatives in Dvārakā, foreboding Krishna’s impending departure.

How can this verse be applied in modern life?

It highlights responsible concern for one’s community and family—true leadership and devotion show as sincere care for others’ well-being, not indifference.