Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 28
Naraka-varṇana: The Hellish Planets and the Karmic Logic of Punishment
Devanagari script
यस्त्विह वा अनृतं वदति साक्ष्ये द्रव्यविनिमये दाने वा कथञ्चित्स वै प्रेत्य नरकेऽवीचिमत्यध:शिरा निरवकाशे योजनशतोच्छ्रायाद् गिरिमूर्ध्न: सम्पात्यते यत्र जलमिव स्थलमश्मपृष्ठमवभासते तदवीचिमत्तिलशो विशीर्यमाणशरीरो न म्रियमाण: पुनरारोपितो निपतति ॥ २८ ॥
Transliteration
yas tv iha vā anṛtaṁ vadati sākṣye dravya-vinimaye dāne vā kathañcit sa vai pretya narake ’vīcimaty adhaḥ-śirā niravakāśe yojana-śatocchrāyād giri-mūrdhnaḥ sampātyate yatra jalam iva sthalam aśma-pṛṣṭham avabhāsate tad avīcimat tilaśo viśīryamāṇa-śarīro na mriyamāṇaḥ punar āropito nipatati.
Translation
جو شخص جھوٹی گواہی دیتا ہے یا کاروبار اور خیرات میں جھوٹ بولتا ہے، اسے موت کے بعد 'اویچیمت' جہنم میں 800 میل اونچے پہاڑ سے سر کے بل نیچے پھینکا جاتا ہے۔ پتھریلی زمین پر گر کر اس کا جسم ٹکڑے ٹکڑے ہو جاتا ہے، لیکن وہ مرتا نہیں اور مسلسل عذاب سہتا ہے۔
Synonyms
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
vāor/indeed
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
anṛtamfalsehood
anṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vadatispeaks
vadati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (धाातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
sākṣyein testimony
sākṣye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsākṣya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
dravya-vinimayein business exchange
dravya-vinimaye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdravya + vinimaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (exchange of goods)
dānein giving/charity
dāne:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
kathañcitsomehow
kathañcit:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkathañcit (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/अनिश्चिततावाचक (somehow/under some pretext)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
pretyaafter death
pretya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√i (धाातु) + pra-
Formक्त्वान्त (absolutive): ‘having died/after departing’
narakein hell
narake:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnaraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
avīcimatiin (the hell) Avīcimat
avīcimati:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootavīcimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; नरकविशेषण
adhaḥ-śirāḥwith head downward
adhaḥ-śirāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootadhaḥ + śiras (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि ‘अधः शिरो यस्य’ (head downward)
niravakāśein a place without space
niravakāśe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootniravakāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (space-less)
yojana-śata-ucchrāyātfrom a height of a hundred yojanas
yojana-śata-ucchrāyāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootyojana + śata + ucchrāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समास: yojana-śata (द्विगु) + ucchrāya (height)
giri-mūrdhnaḥfrom the mountain peak
giri-mūrdhnaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootgiri + mūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (mountain-top)
sampātyatefalls down
sampātyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धाातु) + sam-
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; सम्-उपसर्ग; कर्मणि/भावे प्रयोगः (falls down)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक देशवाचक (relative adverb ‘where’)
jalamwater
jalam:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative particle ‘like’)
sthalamground
sthalam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
aśma-pṛṣṭhama stone surface
aśma-pṛṣṭham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaśman + pṛṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (stone-surface)
avabhāsateappears/shines forth
avabhāsate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√bhās (धाातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tatthat
tat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश
avīcimatAvīcimat (hell)
avīcimat:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootavīcimat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नरकनाम
tilaśaḥinto tiny pieces
tilaśaḥ:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottilaśas (अव्ययवत्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (piece by piece, like sesame-grains)
viśīryamāṇa-śarīraḥwhose body is being shattered
viśīryamāṇa-śarīraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-√śṝ (धाातु) (present passive participle) + śarīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि ‘विशीryamāṇaṃ śarīraṃ yasya’ (whose body is being shattered)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
mriyamāṇaḥdying
mriyamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√mṛ (धाातु)
Formशतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
punaragain
punar:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)
āropitaḥmade to rise/placed back
āropitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootā-√ruh (धाातु) (causative/passive)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आरोपित’ (made to mount/placed back)
nipatatifalls down
nipatati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√pat (धाातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ni-उपसर्ग