The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka
तेषां स्वविभूतीनां लोकपालानां च विविधवीर्योपबृंहणाय भगवान् परममहापुरुषो महाविभूतिपतिरन्तर्याम्यात्मनो विशुद्धसत्त्वं धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याद्यष्टमहासिद्ध्युपलक्षणं विष्वक्सेनादिभि: स्वपार्षदप्रवरै: परिवारितो निजवरायुधोपशोभितैर्निजभुजदण्डै: सन्धारय-माणस्तस्मिन् गिरिवरे समन्तात्सकललोकस्वस्तय आस्ते ॥ ४० ॥
teṣāṁ sva-vibhūtīnāṁ loka-pālānāṁ ca vividha-vīryopabṛṁhaṇāya bhagavān parama-mahā-puruṣo mahā-vibhūti-patir antaryāmy ātmano viśuddha-sattvaṁ dharma-jñāna-vairāgyaiśvaryādy-aṣṭa-mahā-siddhy-upalakṣaṇaṁ viṣvaksenādibhiḥ sva-pārṣada-pravaraiḥ parivārito nija-varāyudhopaśobhitair nija-bhuja-daṇḍaiḥ sandhārayamāṇas tasmin giri-vare samantāt sakala-loka-svastaya āste.
ان گجپتیوں اور لوک پالوں کی گوناگوں قوتوں کو بڑھانے اور تمام لوکوں کی بھلائی کے لیے، بھگوان پرم مہاپُرش—تمام الوہی جلال و دولت کے مالک، سب کے اندر بسنے والے اَنتریامی—لوکالوک پہاڑ کی چوٹی پر شُدھ ستّو سے بنا ہوا دیویہ وِگ्रह دھارن کر کے جلوہ گر رہتے ہیں۔ وِشوَکسین وغیرہ اپنے برگزیدہ پارشدوں سے گھِرے، چار بھجاؤں میں اپنے دیویہ ہتھیاروں سے آراستہ، وہ دھرم، گیان، ویراغیہ، ایشوریہ اور اَṇِما-لَغِما-مَہِما جیسی سِدھیوں سمیت اپنا وibhav ظاہر کرتے ہیں۔
This verse describes the Supreme Lord as the antaryāmī—present within as the indwelling Self—who sustains and protects the worlds while empowering the cosmic rulers.
In the cosmological narration, Śukadeva highlights that the universe and its administrators function by the Lord’s power; His purity, opulences, and mystic perfections indicate His supreme capacity to uphold and bless all realms.
Remembering that the Lord sustains everything encourages humility and steadiness: do your duty (dharma), seek true knowledge, practice detachment, and rely on the Divine protector rather than anxiety.