Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 35

Śaryāti, Sukanyā, Cyavana Muni, the Aśvinī-kumāras, and Kakudmī-Revatī

Baladeva Marriage

Devanagari script

इत्यादिष्टोऽभिवन्द्याजं नृप: स्वपुरमागत: । त्यक्तं पुण्यजनत्रासाद् भ्रातृभिर्दिक्ष्ववस्थितै: ॥ ३५ ॥

Transliteration

ity ādiṣṭo ’bhivandyājaṁ nṛpaḥ sva-puram āgataḥ tyaktaṁ puṇya-jana-trāsād bhrātṛbhir dikṣv avasthitaiḥ

Translation

برہما جی کا حکم پا کر ککُدمی راجہ نے اُنہیں سجدۂ تعظیم کیا اور اپنے شہر لوٹ آیا۔ وہاں اس نے دیکھا کہ اس کا محل ویران ہے، کیونکہ یَکش وغیرہ بلند مخلوقات کے خوف سے بھائی اور رشتہ دار چاروں سمتوں میں جا بسے تھے۔

Synonyms

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-समाप्ति सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• आदिष्टः: having been instructed/commanded
• आदिष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-√दिश् (धातु) → आदिष्ट (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘आदिश्’ = commanded/instructed

• अभिवन्द्य: having bowed to
• अभिवन्द्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-√वन्द् (धातु) → अभिवन्द्य (कृदन्त, ल्यप्)
• Form: अव्ययीभाव-भावे कृदन्त (ल्यप्/gerund); ‘having saluted’

• अजम्: Aja (the king)
• अजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• नृपः: the king
• नृपः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• स्वपुरम्: his own city
• स्वपुरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘स्वस्य पुरम्’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आगतः: returned/came
• आगतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-√गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle used finitely); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• त्यक्तम्: (it was) abandoned
• त्यक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: √त्यज् (धातु) → त्यक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः—‘was abandoned/left’

• पुण्यजनत्रासात्: from fear of the celestial beings
• पुण्यजनत्रासात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुण्यजन (प्रातिपदिक) + त्रास (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘पुण्यजनानां त्रासः’); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (ablative of cause/source)

• भ्रातृभिः: by (his) brothers
• भ्रातृभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• दिक्षु: in the directions
• दिक्षु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन

• अवस्थितैः: stationed/posted
• अवस्थितैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव-√स्था (धातु) → अवस्थित (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय) विशेषण; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; भ्रातृभिः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Characters & Entities

• Brahmā (Aja)
• the King
• the King’s brothers
• Puṇyajanas

FAQs

Who is ‘Aja’ in Srimad Bhagavatam 9.3.35?

‘Aja’ here refers to Lord Brahmā, to whom the king offers obeisances after receiving instructions.

Who are the Puṇyajanas mentioned in Bhagavatam 9.3.35?

Puṇyajanas are a class of powerful beings (often associated with attendants of higher celestial realms) whose presence caused the king’s brothers to fear and disperse to different directions.

What practical lesson does Bhagavatam 9.3.35 teach for modern life?

It highlights steady duty and humility: take guidance from higher wisdom, offer respect, and return to one’s responsibilities even when others act from fear.