Home›Srimad Bhagavatam›Navama Skandha›Adhyaya 3›Shloka 28
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 28

Śaryāti, Sukanyā, Cyavana Muni, the Aśvinī-kumāras, and Kakudmī-Revatī

Baladeva Marriage

Devanagari script

सोऽन्त:समुद्रे नगरीं विनिर्माय कुशस्थलीम् । आस्थितोऽभुङ्क्त विषयानानर्तादीनरिन्दम । तस्य पुत्रशतं जज्ञे ककुद्मिज्येष्ठमुत्तमम् ॥ २८ ॥

Transliteration

so ’ntaḥ-samudre nagarīṁ vinirmāya kuśasthalīm āsthito ’bhuṅkta viṣayān ānartādīn arindama tasya putra-śataṁ jajñe kakudmi-jyeṣṭham uttamam

Translation

اے دشمنوں کو زیر کرنے والے مہاراجہ پریکشت! اس ریوَت نے سمندر کی گہرائی میں کُشستھلی نامی نگری بسائی اور وہیں رہ کر آنرت وغیرہ علاقوں پر حکومت کی۔ اس کے سو بہترین بیٹے ہوئے؛ جن میں سب سے بڑا ککُدمی تھا۔

Synonyms
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘he’
अन्तः-समुद्रेin the middle of the sea
अन्तः-समुद्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तः (अव्यय) + समुद्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन; ‘in the midst of the sea’
नगरीम्a city
नगरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विनिर्मायhaving constructed
विनिर्माय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootमा (धातु) + वि-निर्-उपसर्ग
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त absolutive (gerund); ‘having built/constructed’
कुशस्थलीम्Kuśasthalī (name of the city)
कुशस्थलीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + स्थली (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/उपपद-तत्पुरुष (place-name); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थितःhaving settled
आस्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + आ-उपसर्ग
Formक्त-प्रत्ययान्त past participle; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having taken residence/settled’
अभुङ्क्तenjoyed
अभुङ्क्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + अभि-उपसर्ग
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; ‘enjoyed/ruled over’
विषयान्domains, territories
विषयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आनर्त-आदीन्beginning with Ānarta (etc.)
आनर्त-आदीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआनर्त (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (आदि-समास: ‘beginning with’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अरिन्दमO subduer of enemies
अरिन्दम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक) + दम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; epithet ‘subduer of enemies’
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of him’
पुत्र-शतम्a hundred sons
पुत्र-शतम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + शत (संख्या-प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numeral compound); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘a hundred sons’ (collective)
जज्ञेwere born/was born
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; ‘was born/was produced’
ककुद्मि-ज्येष्ठम्with Kakudmī as the eldest
ककुद्मि-ज्येष्ठम्:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootककुद्मिन् (प्रातिपदिक) + ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with पुत्र-शतम्; ‘whose eldest was Kakudmī’
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; superlative; agrees with पुत्र-शतम्
Characters & Entities
R
Raivata (King Raivata)
K
Kakudmī

FAQs

This verse identifies Kakudmī as the eldest and foremost among the hundred sons of King Raivata.

Kuśasthalī is the city constructed within the sea by King Raivata, where he resided while ruling and enjoying his domains.

Even amid prosperity and expansion, the Bhagavatam frames rulership and enjoyment as structured within duty—responsibility, order, and legacy.

←Previous Verse
Next Verse→