Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 20

Nimi’s Disembodied Liberation and the Rise of the Mithilā (Videha) Dynasty

कृतध्वजात् केशिध्वज: खाण्डिक्यस्तु मितध्वजात् । कृतध्वजसुतो राजन्नात्मविद्याविशारद: ॥ २० ॥ खाण्डिक्य: कर्मतत्त्वज्ञो भीत: केशिध्वजाद्‍द्रुत: । भानुमांस्तस्य पुत्रोऽभूच्छतद्युम्नस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥

kṛtadhvajāt keśidhvajaḥ khāṇḍikyas tu mitadhvajāt kṛtadhvaja-suto rājann ātma-vidyā-viśāradaḥ

اے مہاراج پریکشت! کِرت دھوج سے کیشی دھوج اور مِت دھوج سے کھانڈِکیہ پیدا ہوا۔ کِرت دھوج کا بیٹا آتم وِدیا میں ماہر تھا اور کھانڈِکیہ کرم تَتْو کا جاننے والا تھا؛ وہ کیشی دھوج سے ڈر کر بھاگ گیا۔ کیشی دھوج کا بیٹا بھانُمان اور بھانُمان کا بیٹا شتدیومن ہوا۔

kṛtadhvajātfrom Kṛtadhvaja
kṛtadhvajāt:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootkṛtadhvaja (प्रातिपदिक; kṛta + dhvaja)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Abl/5th), एकवचन
keśidhvajaḥKeśidhvaja
keśidhvajaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkeśidhvaja (प्रातिपदिक; keśin + dhvaja)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom/1st), एकवचन
khāṇḍikyaḥKhāṇḍikya
khāṇḍikyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkhāṇḍikya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom/1st), एकवचन
tuand; but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/and)
mitadhvajātfrom Mitadhvaja
mitadhvajāt:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootmitadhvaja (प्रातिपदिक; mita + dhvaja)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Abl/5th), एकवचन
kṛtadhvaja-sutaḥson of Kṛtadhvaja
kṛtadhvaja-sutaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkṛtadhvaja + suta (प्रातिपदिक; kṛtadhvaja + suta)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘son of Kṛtadhvaja’
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
ātma-vidyā-viśāradaḥskilled in self-knowledge
ātma-vidyā-viśāradaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootātma + vidyā + viśārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom/1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘skilled in knowledge of the self’
K
Kṛtadhvaja
K
Keśidhvaja
M
Mitadhvaja
K
Khāṇḍikya
P
Parīkṣit Mahārāja

FAQs

Keśidhvaja is presented as a king born from Kṛtadhvaja, specifically described here as highly expert in ātmavidyā—spiritual knowledge of the self.

Śukadeva is narrating dynastic history to Parīkṣit; the address 'O King' keeps the dialogue format clear and emphasizes that the teachings are meant for a responsible ruler seeking truth.

This verse highlights valuing inner realization alongside worldly duty—cultivating study, reflection, and devotion so identity is rooted in the soul rather than status or achievements.