Varṇāśrama-dharma as a Path to Bhakti
Yuga-dharma Origins, Universal Virtues, Brahmacarya and Gṛhastha Duties
विप्रक्षत्रियविट्शूद्रा मुखबाहूरुपादजा: । वैराजात् पुरुषाज्जाता य आत्माचारलक्षणा: ॥ १३ ॥
vipra-kṣatriya-viṭ-śūdrā mukha-bāhūru-pāda-jāḥ vairājāt puruṣāj jātā ya ātmācāra-lakṣaṇāḥ
تریتا یُگ میں بھگوان کے وِرَاط پُرُش (کائناتی روپ) سے چاروں ورن ظاہر ہوئے۔ برہمن چہرے سے، کشتری بازوؤں سے، ویشیہ رانوں سے اور شودر پاؤں سے پیدا ہوئے؛ ہر طبقہ اپنے مخصوص آچار اور کرم کی علامتوں سے پہچانا گیا۔
This verse states that brāhmaṇas, kṣatriyas, vaiśyas, and śūdras arise from the Virāṭ Puruṣa—symbolically from His mouth, arms, thighs, and feet.
In the Uddhava-gītā section, Kṛṣṇa teaches dharma and right conduct so Uddhava can understand how society is harmonized by duties aligned with one’s nature and proper behavior.
The verse emphasizes character over labels: one should cultivate truthful, disciplined, and responsible behavior consistent with one’s duties and service to God and society.