Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa
तौ शुक्लकृष्णौ नवकञ्जलोचनौ चतुर्भुजौ रौरववल्कलाम्बरौ । पवित्रपाणी उपवीतकं त्रिवृत् कमण्डलुं दण्डमृजुं च वैणवम् ॥ ३३ ॥ पद्माक्षमालामुत जन्तुमार्जनं वेदं च साक्षात्तप एव रूपिणौ । तपत्तडिद्वर्णपिशङ्गरोचिषा प्रांशू दधानौ विबुधर्षभार्चितौ ॥ ३४ ॥
tau śukla-kṛṣṇau nava-kañja-locanau catur-bhujau raurava-valkalāmbarau pavitra-pāṇī upavītakaṁ tri-vṛt kamaṇḍaluṁ daṇḍam ṛjuṁ ca vaiṇavam
ان میں ایک کا رنگ سفید تھا اور دوسرے کا سیاہ مائل؛ دونوں چہار بازو، نو کھلے کنول کی پنکھڑیوں جیسے نینوں والے، رَورَو مِرگ چرم اور وَلکل کے لباس پہنے، تین لڑی والے یَجنوپویت سے مزین تھے۔ ان کے نہایت پاکیزہ ہاتھوں میں کمندلو، سیدھا دَند، وینَو، پدمाक्ष مالا، جنتو مارجن اور دربھ کے گچھوں کی صورت میں ویدوں کی علامت تھی؛ بجلی جیسے زرد نور سے درخشاں، تپسیا کے مجسم روپ، بلند قامت اور دیورشیوں کے پوجے ہوئے تھے۔
This verse describes two divine figures—one fair and one dark—four-armed, lotus-eyed, and bearing sacred renunciant emblems (sacred thread, waterpot, staff), indicating a transcendental, authoritative presence.
The verse blends ascetic symbols (bark/deerskin, kamaṇḍalu, daṇḍa) with divine attributes (four arms, lotus eyes) to show that true spiritual authority can appear with the humility of renunciation yet possess unmistakable divinity.
It encourages reverence for purity and discipline (simplicity, sacred conduct) while remembering that the Divine can guide and protect through authentic spiritual principles and teachers.