Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 56

Bhāgavata-Māhātmya and the Complete Summary of the Śrīmad-Bhāgavatam

Devanagari script

यूयं द्विजाग्र्या बत भूरिभागा यच्छश्वदात्मन्यखिलात्मभूतम् । नारायणं देवमदेवमीश- मजस्रभावा भजताविवेश्य ॥ ५६ ॥

Transliteration

yūyaṁ dvijāgryā bata bhūri-bhāgā yac chaśvad ātmany akhilātma-bhūtam nārāyaṇaṁ devam adevam īśam ajasra-bhāvā bhajatāviveśya

Translation

اے برہمنوں کے سردارو! تم سب بے حد خوش نصیب ہو کہ تم نے اپنے دلوں میں شری نارائن—جو سب کا پرم آتما، اعلیٰ ترین حاکم اور ہر معبود سے برتر ایشور ہے—کو ہمیشہ کے لیے بسا لیا ہے۔ تمہاری محبت اس کے لیے ثابت قدم ہے؛ پس اسی کی عبادت کرو۔

Synonyms

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम (pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.)

• द्विजाग्र्याः: O best of the twice-born
• द्विजाग्र्याः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (‘द्विजेषु अग्र्याः’); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-बहुवचन (Nom. pl.), संबोधनार्थे (vocative sense)

• बत: indeed, alas/oh
• बत: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: बत (अव्यय)
• Form: उद्गार-अव्यय (exclamatory particle)

• भूरि: great, abundant
• भूरि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूरि (अव्यय/प्रातिपदिकवत्)
• Form: अव्यय-विशेषण (indeclinable adjective) ‘बहु’ अर्थे; समासाङ्ग

• भागाः: fortunate ones / possessors of good fortune
• भागाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-बहुवचन (Nom. pl.)

• भूरिभागाः: very fortunate
• भूरिभागाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूरि (अव्यय) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (‘भूरिः भागः येषाम्’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रचलितम्); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-बहुवचन (Nom. pl.)

• यत्: whom/which
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.); सम्बन्धसूचक (relative)

• शश्वत्: always, eternally
• शश्वत्: Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: शश्वत् (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (adverb of time)

• आत्मनि: in the self
• आत्मनि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), सप्तमी-एकवचन (Loc. sg.)

• अखिल: all, entire
• अखिल: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; (समासाङ्ग)

• आत्म: self
• आत्म: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: समासाङ्ग (पूर्वपद)

• भूतम्: become; being as
• भूतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूत (कृदन्त; भू धातु)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.); ‘भूत’ = become/being

• अखिलात्मभूतम्: who has become the Self of all
• अखिलात्मभूतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त; भू धातु)
• Form: तत्पुरुष-समासः (‘अखिलानाम् आत्मा भूत्वा’); नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.), ‘नारायणम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• नारायणम्: Narayana
• नारायणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.)

• देवम्: the Lord, god
• देवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.); ‘नारायणम्’ इति समानाधिकरण

• अदेवम्: not (just) a god; beyond gods
• अदेवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.); ‘देव’ इत्यस्य विरोधार्थक-विशेषणम् (not a mere god)

• ईशम्: the ruler, Lord
• ईशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-एकवचन (Acc. sg.)

• अजस्र: unceasing, constant
• अजस्र: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अजस्र (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; (समासाङ्ग) ‘निरन्तर’ अर्थे

• भावाः: with disposition/attitude
• भावाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-बहुवचन (Nom. pl.)

• अजस्रभावाः: with constant devotion/attitude
• अजस्रभावाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अजस्र (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-बहुवचन (Nom. pl.), ‘यूयम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• भजत: worship, serve
• भजत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd), बहुवचन (pl.)

• आविवेश्य: having entered/absorbed (the mind)
• आविवेश्य: Purva-kala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + विश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘प्रवेशयित्वा/आवेशं कृत्वा’ अर्थे

Characters & Entities

• Nārāyaṇa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Nārāyaṇa as the Supersoul in the heart?

This verse states that Lord Nārāyaṇa is the controller and the Soul of all beings, dwelling within the self as the indwelling Supersoul (Paramātmā).

Why does Sūta Gosvāmī call the brāhmaṇas ‘most fortunate’ here?

Because they maintain uninterrupted devotion—constantly worshiping Nārāyaṇa, who is the supreme Lord and the inner witness of all.

How can one practice ‘constant worship’ (ajasra-bhāva) in modern life?

By keeping steady remembrance of the Lord through daily śravaṇa and kīrtana, offering one’s work and choices to Him, and cultivating awareness of His presence within the heart.