Shloka 59

Bhṛgu Tests the Trimūrti; Kṛṣṇa and Arjuna Visit Mahā-Viṣṇu and Recover the Brāhmaṇa’s Sons

Devanagari script

पूर्णकामावपि युवां नरनारायणावृषी । धर्ममाचरतां स्थित्यै ऋषभौ लोकसङ्ग्रहम् ॥ ५९ ॥

Transliteration

pūrṇa-kāmāv api yuvāṁ nara-nārāyaṇāv ṛṣī dharmam ācaratāṁ sthityai ṛṣabhau loka-saṅgraham

Translation

اگرچہ تم دونوں کی سب خواہشیں پوری ہیں، اے برگزیدہ ہستیوں، پھر بھی عام لوگوں کی بھلائی کے لیے نر-نارائن رشیوں کی طرح دھرم کے آچرن کی مثال قائم رکھتے رہو۔

Synonyms

• पूर्ण-कामौ: fully satisfied (in desires)
• पूर्ण-कामौ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; कर्मधारयः (पूर्णाः कामाः यस्य/ययोः)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle ‘even/also’)

• युवाम्: you two
• युवाम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), द्विवचन; ‘you two’

• नर-नारायणौ: Nara and Nārāyaṇa
• नर-नारायणौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (नरश्च नारायणश्च)

• ऋषी: (two) sages
• ऋषी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; ‘two sages’

• धर्मम्: dharma
• धर्मम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आचरताम्: practice / perform
• आचरताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-चर् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), द्विवचन; परस्मैपद

• स्थित्यै: for stability
• स्थित्यै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्थिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; प्रयोजन-दत्तिव (for the sake of stability)

• ऋषभौ: O best ones (bulls among sages)
• ऋषभौ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयोगः (vocative sense possible)

• लोक-सङ्ग्रहम्: the welfare/maintenance of the world
• लोक-सङ्ग्रहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + सङ्ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य सङ्ग्रहः)

Characters & Entities

• Nara
• Nārāyaṇa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about why perfected souls still follow dharma?

This verse says that even those who are pūrṇa-kāma (fully satisfied) practice dharma to keep righteousness established and to guide society (loka-saṅgraha).

Why did Krishna praise Nara-Narayana Rishi for practicing dharma?

Kṛṣṇa acknowledges that they are beyond personal need, yet they perform dharma to uphold moral order and benefit the world, setting the standard for others.

Practical application of loka-sangraha (welfare of the world) in modern life?

Even when you gain personal peace or success, continue ethical living and service so your example strengthens family, community, and spiritual culture.