Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Kṛṣṇa Visits Indraprastha; Kuntī’s Remembrance; Kālindī and Further Marriages

एकदा रथमारुह्य विजयो वानरध्वजम् । गाण्डीवं धनुरादाय तूणौ चाक्षयसायकौ ॥ १३ ॥ साकं कृष्णेन सन्नद्धो विहर्तुं विपिनं महत् । बहुव्यालमृगाकीर्णं प्राविशत् परवीरहा ॥ १४ ॥

ekadā ratham āruhya vijayo vānara-dhvajam gāṇḍīvaṁ dhanur ādāya tūṇau cākṣaya-sāyakau

ایک بار پرَویَرہا ارجن نے زرہ پہن کر ہنومان کے جھنڈے والے رتھ پر سوار ہوا، گاندیو کمان اور نہ ختم ہونے والے تیروں سے بھرے دو ترکش لیے؛ شری کرشن کے ساتھ تیار ہو کر بہت سے درندہ صفت جانوروں سے بھرے عظیم جنگل میں سیر و شکار کے لیے داخل ہوا۔

ekadāonce
ekadā:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rooteka + dā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: ‘once/one day’)
rathamchariot
ratham:
Karma (कर्म/object of ‘āruhya’)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āruhyahaving mounted
āruhya:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootā-ruh (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वक्रिया (‘having mounted’)
vijayaḥVijaya (Arjuna)
vijayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvijaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vānara-dhvajamwith the monkey-banner
vānara-dhvajam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvānara (प्रातिपदिक) + dhvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘monkey-bannered’), विशेषणम्
gāṇḍīvamGāṇḍīva
gāṇḍīvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgāṇḍīva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dhanuḥbow
dhanuḥ:
Karma (कर्म/apposition)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ādāyahaving taken
ādāya:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootā-dā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः (‘having taken’)
tūṇautwo quivers
tūṇau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottūṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
akṣaya-sāyakauwith inexhaustible arrows
akṣaya-sāyakau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootakṣaya (प्रातिपदिक) + sāyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; कर्मधारयः (‘inexhaustible-arrowed’), विशेषणम्

This incident must have taken place after the burning of the Khāṇḍava forest, since Arjuna was now using the Gāṇḍīva bow and other weapons he had acquired during that incident.

Ś
Śrī Kṛṣṇa
A
Arjuna (Vijaya)
H
Hanumān (implied by vānaradhvaja)

FAQs

It describes Arjuna mounting his chariot with the Gāṇḍīva bow and inexhaustible quivers, and then entering a vast forest together with Śrī Kṛṣṇa for recreation—highlighting their close friendship and heroic readiness.

The verse presents it as a pastime (vihāra): Kṛṣṇa and Arjuna, fully prepared like warriors, enter a great forest filled with animals—setting the narrative context for subsequent events in the Dvārakā cycle.

Spiritual life grows through devoted companionship: keeping Kṛṣṇa at the center while acting with preparedness and courage teaches steadiness, discipline, and reliance on the Lord in all situations.