Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

The Syamantaka Jewel: Accusation, Recovery, and Kṛṣṇa’s Marriage to Satyabhāmā

यस्येषदुत्कलितरोषकटाक्षमोक्षै- र्वर्त्मादिशत् क्षुभितनक्रतिमिङ्गलोऽब्धि: । सेतु: कृत: स्वयश उज्ज्वलिता च लङ्का रक्ष:शिरांसि भुवि पेतुरिषुक्षतानि ॥ २८ ॥

yasyeṣad-utkalita-roṣa-kaṭākṣa-mokṣair vartmādiśat kṣubhita-nakra-timiṅgalo ’bdhiḥ setuḥ kṛtaḥ sva-yaśa ujjvalitā ca laṅkā rakṣaḥ-śirāṁsi bhuvi petur iṣu-kṣatāni

جس کی ہلکی سی ظاہر ہوئی غضب آلود ترچھی نگاہ سے سمندر کے اندر کے مگر اور تیمِنگِل مچھلیاں مضطرب ہوئیں اور سمندر نے راستہ دے دیا—وہ آپ ہی ہیں۔ آپ نے اپنی شہرت کے لیے عظیم پل (سیتو) بنایا، لنکا کو جلا دیا، اور آپ کے تیروں سے کٹے راون کے سر زمین پر آ گرے۔

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (relative pronoun), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case, genitive), एकवचन
ईषत्slightly
ईषत्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootईषत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अल्पार्थक (slightly)
उत्कलितarisen/raised
उत्कलित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्-√कल् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रयोगः (as qualifier in compound)
रोषanger
रोष:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)
कटाक्षside-glance
कटाक्ष:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकटाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)
मोक्षैःby the releases
मोक्षैः:
Karana (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case, instrumental), बहुवचन; ‘मोक्ष’ = विसर्जन/प्रक्षेप (release/casting)
वर्त्मa path
वर्त्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case, accusative), एकवचन
आदिशत्indicated/ordained
आदिशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√दिश् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, एकवचन
क्षुभितagitated
क्षुभित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√क्षुभ् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्गे प्रयोगः (as qualifier in compound)
नक्रcrocodile
नक्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
तिमिङ्गलgreat fish/whale
तिमिङ्गल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतिमिङ्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
अब्धिःthe ocean
अब्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअब्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case, nominative), एकवचन
सेतुःa bridge/causeway
सेतुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतःwas made
कृतः:
Kriya (क्रिया/कृत्य-भाव)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सेतुः कृतः’
स्वयशःhis own fame
स्वयशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व-यशस् (प्रातिपदिक); स्व + यशस्
Formषष्ठी-तत्पुरुष (one’s own fame), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये ‘उज्ज्वलिता’ इत्यस्य कर्तृ/कर्मभावे
उज्ज्वलिताwas made radiant
उज्ज्वलिता:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वलित (कृदन्त-प्रातिपदिक; उद्-√ज्वल् (धातु) + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(स्वयशः) उज्ज्वलिता’—प्रशस्तीकृतम्/दीप्तम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
लङ्काLanka
लङ्का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रक्षःशिरांसिthe demons’ heads
रक्षःशिरांसि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षस्-शिरस् (प्रातिपदिक); रक्षस् + शिरस्
Formषष्ठी-तत्पुरुष (heads of demons), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भुविon the earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case, locative), एकवचन
पेतुःfell
पेतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, बहुवचन
इषुक्षतानिwounded by arrows
इषुक्षतानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइषु-क्षत (प्रातिपदिक); इषु + क्षत
Formतत्पुरुष (arrow-wounded), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘रक्षःशिरांसि’ इत्यस्य विशेषणम्
Ś
Śrī Rāma
R
Rākṣasas
L
Laṅkā

FAQs

This verse recalls that the ocean revealed a passage and a bridge was built by Lord Rāma’s will, highlighting His divine authority over nature.

Śukadeva praises the Supreme Lord’s pastimes across incarnations; here he invokes Rāma-līlā to illustrate the Lord’s unmatched potency and fame.

It teaches faith that the Lord can remove seemingly impossible obstacles; a devotee should act dutifully while relying on divine guidance and grace.