Shloka 49

Kṛṣṇa Arrives at Kuṇḍina and Abducts Rukmiṇī

Rukmiṇī-haraṇa Prelude

Devanagari script

तस्यै स्‍त्रियस्ता: प्रददु: शेषां युयुजुराशिष: । ताभ्यो देव्यै नमश्चक्रे शेषां च जगृहे वधू: ॥ ४९ ॥

Transliteration

tasyai striyas tāḥ pradaduḥ śeṣāṁ yuyujur āśiṣaḥ tābhyo devyai namaś cakre śeṣāṁ ca jagṛhe vadhūḥ

Translation

ان عورتوں نے دلہن کو نذرانے کا بچا ہوا حصہ دیا اور اسے دعائیں دیں۔ دلہن نے دیوی اور اُن سب کو سجدۂ تعظیم کیا اور اُس باقیات کو پرساد سمجھ کر قبول کیا۔

Synonyms

• तस्यै: to her
• तस्यै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/सम्प्रदान), एकवचनम् (sg.)

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/कर्ता), बहुवचनम् (pl.)

• ताः: those (women)
• ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (pl.)

• प्रददुः: gave
• प्रददुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम् (pl.)

• शेषाम्: the remainder (garments/ornaments)
• शेषाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम् (sg.)

• युयुजुः: joined/arranged (put on)
• युयुजुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम् (pl.)

• आशिषः: blessings
• आशिषः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आशिष् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), बहुवचनम् (pl.)

• ताभ्यः: from them/to them (those women)
• ताभ्यः: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), बहुवचनम् (pl.)

• देव्यै: to the goddess-like lady
• देव्यै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/सम्प्रदान), एकवचनम् (sg.)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (सम्बन्ध/भाव)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम् (indeclinable), नमस्कारार्थक-निपातः (particle of salutation)

• चक्रे: did/made (offered)
• चक्रे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम् (sg.)

• शेषाम्: the remainder
• शेषाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम् (sg.)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• जगृहे: accepted/took
• जगृहे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम् (sg.)

• वधूः: the bride
• वधूः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वधू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/कर्ता), एकवचनम् (sg.)

Characters & Entities

• Rukmiṇī

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about receiving blessings from elders during marriage?

This verse shows the bride receiving gifts and blessings from elder women and responding with respectful obeisances—highlighting humility and auspicious elder blessings as part of dharmic conduct.

Why did Rukmiṇī bow to the ladies who blessed her?

As part of proper Vedic etiquette and humility, Rukmiṇī honored the elder ladies who offered blessings and gifts, acknowledging their goodwill and auspicious role in the wedding rites.

How can this teaching be applied in modern life?

Cultivate gratitude and humility—receive guidance and blessings respectfully, and honor those who support you, especially during major life transitions.