Shloka 47

Kṛṣṇa Arrives at Kuṇḍina and Abducts Rukmiṇī

Rukmiṇī-haraṇa Prelude

Devanagari script

अद्भ‍िर्गन्धाक्षतैर्धूपैर्वास:स्रङ्‍माल्यभूषणै: । नानोपहारबलिभि: प्रदीपावलिभि: पृथक् ॥ ४७ ॥ विप्रस्‍त्रिय: पतिमतीस्तथा तै: समपूजयत् । लवणापूपताम्बूलकण्ठसूत्रफलेक्षुभि: ॥ ४८ ॥

Transliteration

adbhir gandhākṣatair dhūpair vāsaḥ-sraṅ-mālya bhūṣaṇaiḥ nānopahāra-balibhiḥ pradīpāvalibhiḥ pṛthak

Translation

رُکمِنی نے پانی، خوشبو، اَکشت، دھوپ، کپڑے، پھولوں کی مالائیں، ہار و زیور، طرح طرح کے نذرانے اور بَلی، اور چراغوں کی قطاروں سے الگ الگ طور پر دیوی کی پوجا کی۔ اسی طرح سہاگن برہمن عورتوں نے بھی انہی چیزوں سے بیک وقت پوجن کیا اور نمکین، اپوپ، تامبول، یجنوپویت، پھل اور گنے کا رس نذر کیا۔

Synonyms

• अद्भिः: with water
• अद्भिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन

• गन्ध-अक्षतैः: with perfumes and unbroken rice-grains
• गन्ध-अक्षतैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + अक्षत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (गन्धाश्च अक्षताश्च)

• धूपैः: with incense
• धूपैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: धूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• वासः-स्रक्-माल्य-भूषणैः: with garments, garlands, wreaths, and ornaments
• वासः-स्रक्-माल्य-भूषणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वासस् (प्रातिपदिक) + स्रज्/स्रक् (प्रातिपदिक) + माल्य (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-मिश्र, तृतीया, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः—वस्त्रैः पुष्पस्रग्भिः माल्यैः भूषणैश्च

• नाना-उपहार-बलिभिः: with various offerings and oblations
• नाना-उपहार-बलिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: नाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + उपहार (प्रातिपदिक) + बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारय-प्रायः/तत्पुरुषः—नानाविधैः उपहारैः बलिभिश्च

• प्रदीप-आवलिभिः: with rows of lamps
• प्रदीप-आवलिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: प्रदीप (प्रातिपदिक) + आवलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रदीपानाम् आवलिः)

• पृथक्: separately, in due order
• पृथक्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• विप्र-स्त्रियः: brāhmaṇa women
• विप्र-स्त्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विप्राणां स्त्रियः)

• पति-मतिः: married (having husbands)
• पति-मतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पति (प्रातिपदिक) + मत् (प्रत्ययान्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि-प्रायः/तत्पुरुषः—पतिः अस्ति यस्याः (married)

• तथा: thus, likewise
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• तैः: with those (items)
• तैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम

• सम्-अपूजयत्: (she) worshipped fully
• सम्-अपूजयत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + √पूज् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• लवण-आपूप-ताम्बूल-कण्ठ-सूत्र-फल-इक्षुभिः: with salt, cakes, betel, necklaces/threads, fruits, and sugarcane
• लवण-आपूप-ताम्बूल-कण्ठ-सूत्र-फल-इक्षुभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक) + आपूप (प्रातिपदिक) + ताम्बूल (प्रातिपदिक) + कण्ठ (प्रातिपदिक) + सूत्र (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + इक्षु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः—लवणैः आपूपैः ताम्बूलैः कण्ठसूत्रैः फलैः इक्षुभिश्च

Characters & Entities

• Rukmiṇī
• brāhmaṇa women (vipra-striyaḥ)

FAQs

What offerings are mentioned for worship in Srimad Bhagavatam 10.53.47?

The verse lists water, fragrances, unbroken grains (akṣata), incense, garments, garlands, ornaments, many offerings and bali-oblations, and rows of lamps arranged separately.

Who is describing these worship arrangements in Canto 10 Chapter 53?

Śukadeva Gosvāmī narrates these details to Mahārāja Parīkṣit while describing the events surrounding Rukmiṇī and Kṛṣṇa in Vidarbha.

How can this verse be applied in modern devotional life?

It highlights attentive, orderly worship—offering what one can with cleanliness, fragrance, light, and reverence—cultivating devotion through thoughtful service rather than mere formality.