Shloka 2

Uddhava Sent to Vraja: Consolation to Nanda-Yaśodā and the Gopīs’ Separation

Devanagari script

तमाह भगवान्प्रेष्ठं भक्तमेकान्तिनं क्व‍‍चित् । गृहीत्वा पाणिना पाणिं प्रपन्नार्तिहरो हरि: ॥ २ ॥

Transliteration

tam āha bhagavān preṣṭhaṁ bhaktam ekāntinaṁ kvacit gṛhītvā pāṇinā pāṇiṁ prapannārti-haro hariḥ

Translation

ایک بار پناہ لینے والوں کی تکلیف دور کرنے والے بھگوان ہری نے اپنے یکسو اور نہایت عزیز بھکت اُدھو کا ہاتھ اپنے ہاتھ میں لے کر یوں فرمایا۔

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• आह: said to
• आह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; √अह् (आह)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• प्रेष्ठम्: most dear
• प्रेष्ठम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of तम्)

• भक्तम्: devotee
• भक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एकान्तिनम्: single-minded (exclusive)
• एकान्तिनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकान्तिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of भक्तम्/तम्)

• क्वचित्: at a certain time/occasion
• क्वचित्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/कालवाचक (somewhere/sometime)

• गृहीत्वा: having taken/held
• गृहीत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund) from √ग्रह्

• पाणिना: with (his) hand
• पाणिना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• पाणिम्: the hand
• पाणिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रपन्नार्तिहरः: remover of the distress of the surrendered
• प्रपन्नार्तिहरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रपन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक) + आर्ति (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (प्रपन्नानाम् आर्तिं हरति इति)

• हरिः: Hari
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to भगवान्

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa (Hari, Bhagavān)
• Uddhava

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Krishna removing the distress of surrendered souls?

This verse describes Hari as “prapannārti-haraḥ”—the Lord who takes away the suffering of those who fully surrender to Him.

Why did Krishna take Uddhava by the hand in Canto 10 Chapter 46?

It signifies intimacy and trust: Kṛṣṇa is about to entrust Uddhava—His dearmost, one-pointed devotee—with a confidential mission connected to Vṛndāvana.

How can I apply the idea of being an 'ekāntī' devotee in modern life?

Cultivate single-hearted devotion by prioritizing remembrance of Kṛṣṇa, aligning daily choices with bhakti, and seeking shelter in Him during anxiety rather than relying solely on temporary supports.