Shloka 3

Gopī-gīta Aftermath: Kṛṣṇa Returns and Explains Divine Non-Reciprocation

Rāsa-līlā Dialogue

Devanagari script

तं विलोक्यागतं प्रेष्ठं प्रीत्युत्फुल्लद‍ृशोऽबला: । उत्तस्थुर्युगपत् सर्वास्तन्व: प्राणमिवागतम् ॥ ३ ॥

Transliteration

taṁ vilokyāgataṁ preṣṭhaṁ prīty-utphulla-dṛśo ’balāḥ uttasthur yugapat sarvās tanvaḥ prāṇam ivāgatam

Translation

اپنے نہایت عزیز کرشن کو واپس آیا دیکھ کر، محبت سے کھلی ہوئی آنکھوں والی وہ سب گوپیاں ایک ساتھ کھڑی ہو گئیں؛ گویا جسم میں جان پھر لوٹ آئی ہو۔

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; pronoun

• विलोक्य: having seen
• विलोक्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + लोक् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• आगतम्: come/arrived
• आगतम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इति विशेषण

• प्रेष्ठम्: the dearest
• प्रेष्ठम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इति विशेषण (superlative sense: dearest)

• प्रीति-उत्फुल्ल-दृशः: whose eyes blossomed with love
• प्रीति-उत्फुल्ल-दृशः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक) + उत्फुल्ल (प्रातिपदिक) + दृश्/दृश् (प्रातिपदिक: दृश् f.)
• Form: तत्पुरुषसमास: प्रीत्या उत्फुल्लाः दृशः यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अबलाः इति विशेषण

• अबलाः: the women (gopīs)
• अबलाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अबला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• उत्तस्थुः: stood up
• उत्तस्थुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत् + स्था (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• युगपत्: simultaneously
• युगपत्: Adhikarana (अधिकरण/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: युगपत् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb: simultaneously)

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अबलाः इति विशेषण

• तन्वः: their bodies/persons
• तन्वः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• प्राणम्: life-breath
• प्राणम्: Upamana (उपमान; इव-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• इव: as if
• इव: Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमावाचक अव्यय (particle of comparison)

• आगतम्: returned/come
• आगतम्: Upameya (उपमेय)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्राणम् इति विशेषण

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Gopīs of Vraja

FAQs

What does Srimad Bhagavatam 10.32.3 say about the gopīs’ love for Krishna?

It portrays their love as life-giving: when Kṛṣṇa returns, they rise together as if their very life-breath has come back, showing how completely their hearts depend on Him.

Why did the gopīs stand up at once when Krishna returned?

In the narrative of Canto 10, Chapter 32, Kṛṣṇa reappears after testing their devotion; seeing Him again, their joy overflows and they instinctively rise to greet their dearmost beloved.

How can this verse be applied in modern devotional life?

It encourages seeing remembrance and presence of God as spiritual “prāṇa”—reviving the heart through nāma-japa, kīrtana, and sincere longing for Kṛṣṇa.