Shloka 15

Govardhana-dhāraṇa: Kṛṣṇa Lifts Govardhana and Humbles Indra

Devanagari script

अपर्त्वत्युल्बणं वर्षमतिवातं शिलामयम् । स्वयागे विहतेऽस्माभिरिन्द्रो नाशाय वर्षति ॥ १५ ॥

Transliteration

apartv aty-ulbaṇaṁ varṣam ati-vātaṁ śilā-mayam sva-yāge vihate ’smābhir indro nāśāya varṣati

Translation

[شری کرشن نے دل ہی دل میں کہا:] ہمارے ہاتھوں اس کی یَگّیہ رُک جانے سے اندر تباہی کے لیے بےموسم سخت بارش، تیز آندھی اور اولوں کی بوچھاڑ برسا رہا ہے۔

Synonyms

• अपर्तु: out of season
• अपर्तु: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ-पर्तु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अव्ययीभाववत् विशेषणम्—‘ऋतुविरहितम्’ (seasonless)

• अति: excessively
• अति: Visheshana (विशेषण-कार्य)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय)
• Form: उपसर्ग/अव्यय—तीव्रतावाचक (intensifier)

• उल्बणम्: violent, intense
• उल्बणम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उल्बण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘अत्यन्त-तीव्रम्’

• वर्षम्: rain
• वर्षम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• अति: excessively
• अति: Visheshana (विशेषण-कार्य)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय)
• Form: उपसर्ग/अव्यय—तीव्रतावाचक

• वातम्: wind
• वातम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• शिला-मयम्: stone-like / consisting of stones
• शिला-मयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शिला (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘शिलाभिः मयम्’ (made of stones/hail-like)

• स्व-यागे: in his own sacrifice
• स्व-यागे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + याग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘स्वस्य यागः’ (one’s own sacrifice)

• विहते: when (it was) thwarted
• विहते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वि-हन् (धातु) → विहत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘नष्टे/विघ्निते’ (when obstructed/ruined)

• अस्माभिः: by us
• अस्माभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• नाशाय: for destruction
• नाशाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; प्रयोजन-द्योतक (for the purpose of)

• वर्षति: rains
• वर्षति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Characters & Entities

• Indra
• Nanda Mahārāja

FAQs

Why did Indra send an untimely storm in the Govardhan Leela (Bhagavatam 10.25)?

Because his worship (the Indra-yajña) was stopped in Vraja, Indra—overcome by pride and anger—sent violent rain, wind, and hail to punish the Vrajavāsīs.

Who is speaking in Bhagavatam 10.25.15 and to whom?

Nanda Mahārāja speaks to the residents of Vraja, interpreting the unnatural storm as Indra’s retaliatory act after the sacrifice to Indra was discontinued.

What is the practical lesson of this verse for modern life?

When adversity arises from others’ anger or ego, devotees focus on steadiness and shelter in the Lord rather than panic—recognizing that divine protection ultimately overrides hostile forces.