Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 41

Lakṣmī’s Emergence, Dhanvantari, and the Advent of Mohinī-mūrti

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

etasminn antare viṣṇuḥ sarvopāya-vid īśvaraḥ yoṣid-rūpam anirdeśyaṁ dadhāra-paramādbhutam

اسی اثنا میں ہر تدبیر جاننے والے اِیشور، بھگوان وِشنو نے نہایت عجیب و غریب اور ناقابلِ بیان عورت کا روپ دھارا۔ وہ موہنی دیدنی تھی، نوخیز سیاہ کنول جیسی ش्याम رنگت والی، سراپا حسن؛ کانوں میں یکساں زیور، خوبصورت رخسار، بلند ناک اور جوانی کی چمک سے بھرپور چہرہ رکھتی تھی۔

etasminin this
etasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन
antarein the meantime/interval
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन; ‘अन्तरे’ = in the interval
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
sarva-upāya-vitknower of all means
sarva-upāya-vit:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + upāya (प्रातिपदिक) + vid (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: सर्वान् उपायान् वेत्ति इति (knower of all means)
īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विष्णोः विशेष्य/उपाधि
yoṣit-rūpama woman's form
yoṣit-rūpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoṣit (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: योषितः रूपम् (form of a woman)
anirdeśyamindescribable
anirdeśyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanirdeśya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘योषिद्रूपम्’ इति विशेषणम्
dadhāraassumed/bore
dadhāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
parama-adbhutamsupremely wondrous
parama-adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक) + adbhuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: परमं च तत् अद्भुतं च

Because of the Supreme Lord’s assuming the form of a beautiful woman to arouse the lusty desires of the demons, a description of Her complete beauty is given here.