Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 39

Matsya-avatāra: The Lord as Fish Saves the Vedas and Guides Satyavrata

Devanagari script

इत्थमादिश्य राजानं हरिरन्तरधीयत । सोऽन्ववैक्षत तं कालं यं हृषीकेश आदिशत् ॥ ३९ ॥

Transliteration

ittham ādiśya rājānaṁ harir antaradhīyata so ’nvavaikṣata taṁ kālaṁ yaṁ hṛṣīkeśa ādiśat

Translation

یوں بادشاہ کو ہدایت دے کر بھگوان ہری فوراً غائب ہو گئے۔ پھر راجا ستیہ ورت اُس وقت کے انتظار میں لگ گیا جس کی ہریشیکیش نے خبر دی تھی۔

Synonyms

• इत्थम्: thus, in this manner
• इत्थम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्थम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• आदिश्य: having instructed
• आदिश्य: Kriyā (अनुबन्ध/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ√दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having instructed)

• राजानम्: the king
• राजानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• हरिः: Hari (the Lord)
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• अन्तर्धीयत: disappeared, became hidden
• अन्तर्धीयत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अन्तर्√धा (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अन्ववैक्षत: watched for, observed
• अन्ववैक्षत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु+अव√ईक्ष् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तम्: that
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of ‘कालम्’)

• कालम्: time, the appointed time
• कालम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• यम्: which
• यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• हृषीकेशः: Hṛṣīkeśa (Lord of the senses)
• हृषीकेशः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हृषीकेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• आदिशत्: instructed, appointed
• आदिशत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ√दिश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Characters & Entities

• Hari
• Hṛṣīkeśa
• Satyavrata (King)

FAQs

What does Srimad Bhagavatam 8.24.39 teach about following the Lord’s instruction?

It shows that after receiving the Lord’s guidance, a devotee should remain steady and attentive—waiting for the appointed time with faith, rather than acting impulsively.

Why did Lord Hari disappear after instructing the king in Canto 8 Chapter 24?

After delivering the essential direction, the Lord withdrew from direct vision so the king could demonstrate obedience and preparedness, relying on the instruction rather than constant visible reassurance.

How can ‘waiting for the right time’ (kāla) be applied in modern spiritual life?

Do your duty and preparations sincerely, but accept timing as guided by the Lord—cultivating patience, steadiness, and trust instead of anxiety and haste.